Τα μεγάλα καρτέλ του Μεξικού, όπως το Cartel Jalisco Nueva Generación και το Cartel de Sinaloa, έχουν κάνει ένα τεχνολογικό άλμα στη βία τους, ενσωματώνοντας drones εξοπλισμένα με εκρηκτικά στις επιθέσεις τους. Οι νέες αυτές «ιπτάμενες βόμβες» αυξάνουν σημαντικά τη θανατηφόρα ισχύ τους και εντείνουν την αίσθηση τρόμου όχι μόνο μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας, αλλά και του γενικού πληθυσμού.
Το φαινόμενο αυτό δεν συμβαίνει σε κενό πολιτικής ή γεωστρατηγικής πίεσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ασκήσει έντονη πίεση στο Μεξικό για την ενίσχυση της μάχης κατά της διακίνησης ναρκωτικών, αξιολογώντας παράλληλα την πιθανότητα μιας πιο στενής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Η χρήση drones από τα καρτέλ θεωρείται πλέον σοβαρή απειλή, η οποία καθιστά απαραίτητη την αναβάθμιση των μέτρων ασφαλείας και των τεχνολογικών δυνατοτήτων των μεξικανικών δυνάμεων.
Η τακτική των drones με εκρηκτικά αποτελεί μια αλλαγή στον τρόπο δράσης των οργανώσεων. Παλαιότερα, οι επιθέσεις περιορίζονταν σε επιθέσεις με όπλα, πυροβολισμούς και βόμβες σε αυτοκίνητα ή κτίρια. Σήμερα, η χρήση μη επανδρωμένων ιπτάμενων συσκευών επιτρέπει στους εγκληματικούς οργανισμούς να χτυπούν με ακρίβεια στόχους από απόσταση, μειώνοντας τον κίνδυνο για τα ίδια τα μέλη τους και ταυτόχρονα αυξάνοντας τον φόβο και την αίσθηση ανασφάλειας στις κοινότητες.
Η αξιοποίηση των drones δεν είναι απλώς τεχνολογική καινοτομία· αποτελεί και ένα εργαλείο ψυχολογικής πίεσης. Οι εκρηκτικές επιθέσεις σε δημόσιους χώρους ή κατά αστυνομικών τμημάτων δημιουργούν ένα κλίμα τρόμου που επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών. Η αίσθηση ότι η απειλή μπορεί να «έρθει από ψηλά», χωρίς προειδοποίηση, ενισχύει την αίσθηση αδυναμίας των τοπικών αρχών και των ίδιων των πολιτών.
Οι μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας καλούνται τώρα να προσαρμοστούν σε αυτό το νέο περιβάλλον. Εκτός από την παραδοσιακή στρατηγική αντιμετώπισης του οργανωμένου εγκλήματος, πρέπει να αναπτύξουν συστήματα ανίχνευσης και κατάρριψης drones, καθώς και εκπαιδευμένα ειδικά σώματα που θα μπορούν να αντιμετωπίζουν αυτές τις απειλές σε αστικό και αγροτικό περιβάλλον. Η ανάγκη για τεχνολογική υποστήριξη και διεθνή συνεργασία είναι πιο επιτακτική από ποτέ, καθώς τα καρτέλ φαίνεται ότι μαθαίνουν και προσαρμόζονται με ταχύ ρυθμό στις αντιδράσεις των αρχών.
Η χρήση drones με εκρηκτικά από τα καρτέλ έχει ήδη προκαλέσει επιπτώσεις και στις διπλωματικές σχέσεις. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επανεξετάζει την στρατηγική της συνεργασίας με το Μεξικό, εστιάζοντας όχι μόνο στη σύλληψη και στην καταπολέμηση των καρτέλ, αλλά και στην παροχή τεχνολογικής βοήθειας για την αντιμετώπιση των drones. Οι ΗΠΑ πιέζουν επίσης για μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και για την εφαρμογή προηγμένων συστημάτων παρακολούθησης που θα μπορούν να εντοπίζουν και να εξουδετερώνουν απειλές πριν εκδηλωθούν.
Παράλληλα, η κοινωνία του Μεξικού βιώνει τις επιπτώσεις αυτού του νέου τύπου βίας σε καθημερινή βάση. Οι πολίτες φοβούνται τις μετακινήσεις τους, περιορίζουν την παρουσία τους σε δημόσιους χώρους και πολλοί επιλέγουν να παραμείνουν σε περιοχές που θεωρούν ασφαλέστερες. Η ψυχολογική πίεση είναι τεράστια, καθώς η αίσθηση ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να διασφαλιστεί πλήρως από τις αρχές έχει βαθιές κοινωνικές συνέπειες.
Η τεχνολογική αναβάθμιση των καρτέλ αποτελεί μια προειδοποίηση για όλη την περιοχή της Λατινικής Αμερικής: ο οργανωμένος εγκληματικός κόσμος εξελίσσεται με ταχύ ρυθμό και χρησιμοποιεί σύγχρονα εργαλεία που παλιότερα ανήκαν αποκλειστικά σε στρατιωτικές δυνάμεις ή σε μεγάλες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Το μέλλον της ασφάλειας απαιτεί όχι μόνο πολιτική βούληση αλλά και τεχνολογική καινοτομία, καθώς οι παραδοσιακές τακτικές φαίνεται ότι δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη απειλή.
Σε αυτό το νέο σκηνικό, η μεξικανική κυβέρνηση και οι διεθνείς συνεργάτες της καλούνται να βρουν ισορροπία μεταξύ καταστολής, πρόληψης και τεχνολογικής υποστήριξης, ώστε να περιοριστεί η επίδραση των drones με εκρηκτικά και να διασφαλιστεί η προστασία των πολιτών. Η μάχη ενάντια στη βία γίνεται πλέον τόσο ψηφιακή όσο και φυσική, και το αποτέλεσμα θα κρίνει την ασφάλεια και την σταθερότητα στη χώρα για τα επόμενα χρόνια.
