Μετά το ρεκόρ των σχεδόν 220.000 συνταξιοδοτήσεων του 2025 και καθώς το κύμα εξόδου από την αγορά εργασίας συνεχίζει αδιάκοπα, ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι στρέφονται στην εξαγορά πλασματικών ετών. Πρόκειται για μια κίνηση που τους επιτρέπει είτε να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη για σύνταξη είτε να αυξήσουν το τελικό ποσό που θα λαμβάνουν κάθε μήνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν ένας στους δύο επιλέγει αυτήν τη λύση, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για ένα σημαντικό εργαλείο προγραμματισμού της σύνταξής του.
Η δυνατότητα εξαγοράς ποικίλλει ανάλογα με τον φορέα. Συγκερκιμένα στον δημόσιο τομέα μπορεί κανείς να αναγνωρίσει έως και 12 πλασματικά χρόνια (7 κανονικά συν 5 για όσους έχουν τρία παιδιά), ενώ στον ιδιωτικό τομέα το όριο είναι τα 7 έτη και αφορά συγκεκριμένες περιόδους όπως η ανεργία ή τα κενά ασφάλισης. Με την αναγνώριση αυτών των ετών, οι ασφαλισμένοι μπορούν να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη ή να δουν τις μηνιαίες αποδοχές τους να αυξάνονται ακόμα και κατά 500 ευρώ, ιδιαίτερα όταν τα πλασματικά χρόνια οδηγούν σε πλήρη αντί μειωμένη σύνταξη.
Αυτή η πρακτική έχει γίνει πλέον κεντρικό εργαλείο για όσυς προγραμματίζουν τη σύνταξή τους, προσφέροντας ταυτόχρονα ευελιξία και οικονομικό όφελος.
Πώς γίνεται η εξαγορά πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πρέπει να πραγματοποιείται πριν ή μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης. Για όσους βρίσκονται κοντά στα 40 έτη ασφάλισης (12.000 ένσημα) ή θεμελιώνουν δικαίωμα με ανήλικο τέκνο ή 35ετία, ο σωστός χρονισμός είναι καθοριστικός. Το ίδιο ισχύει και για όσους επιδιώκουν πρόωρη σύνταξη με 15ετία (4.500 ένσημα).
Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή με φυσική αίτηση στον ΕΦΚΑ και περιλαμβάνει τέσσερα στάδια:
1. Υποβολή αίτησης αναγνώρισης πλασματικών ετών.
2. Αναμονή για την απόφαση του ΕΦΚΑ.
3. Πληρωμή εφάπαξ ή σε έως 60 δόσεις (στους ελεύθερους επαγγελματίες, εφόσον υπάρχουν και άλλες οφειλές) ή μέσω παρακράτησης του 1/4 της σύνταξης.
4. Προσμέτρηση του αναγνωρισμένου χρόνου στο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Προϋποθέσεις που συμπληρώνονται με πλασματικά έτη
- Η 40ετία σε όλα τα Ταμεία, οποτεδήποτε, για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.
- Η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ έως το 2012.
- Η 25ετία στο Δημόσιο έως το 2010.
- Η 25ετία στο Δημόσιο για το 2011 και το 2012, καθώς και τα 36 ή 37 έτη μετά το 2012.
- Τα 21 και 23 έτη στο Δημόσιο για τρίτεκνους γονείς στα έτη 2011 και 2012.
- Η 25ετία έως το 2012 σε Ταμεία ΔΕΚΟ ή τραπεζών για μητέρες.
- Οι 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012 για μητέρες με ανήλικο τέκνο.
Ποιοι χρόνοι θεωρούνται πλασματικοί
- ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας,
- ο χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών,
- ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας (έως 300 ημέρες) και ανεργίας,
- ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας άνευ αποδοχών έως δύο έτη,
- ο χρόνος σπουδών για την απόκτηση ενός πτυχίου,
- τα κενά ασφάλισης,
- ο χρόνος κύησης και λοχείας,
- ο πλασματικός χρόνος της παρ. 1 του άρθρου 141 του ν. 3655/2008,
- ο χρόνος μαθητείας έως δύο έτη,
- ο χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης για λόγους συνείδησης,
- ο χρόνος από την απόκτηση πτυχίου έως την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος για τους μηχανικούς.
Οι πλασματικοί χρόνοι χρησιμοποιούνται πρωτίστως για κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και δευτερευόντως για προσαύξηση. Αν εξαγοραστούν χωρίς να αξιοποιηθούν, το ποσό δεν επιστρέφεται.
Το κόστος εξαρτάται από την ιδιότητα του ασφαλισμένου (μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας), την εργασιακή του κατάσταση και το εισόδημα κατά την περίοδο εξαγοράς. Για τους μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται στο 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους βάσει της ασφαλιστικής κλίμακας του έτους υποβολής.
Από την 1η Απριλίου 2025, το ελάχιστο μηνιαίο κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου ανέρχεται στα 176 ευρώ, με την ίδια βάση (20% του κατώτατου μισθού) να ισχύει και για περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης.
Δημόσιο, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες
Για τους δημοσίους υπαλλήλους, από 1/1/2020 η εξαγορά υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού, χωρίς ελάχιστο όριο. Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης, αυξημένη κατά 2,7% από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Πώς «παγώνει» το κόστος εξαγοράς
Το ποσό εξαγοράς μπορεί να παγώσει με βάση την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Η αίτηση μπορεί να γίνει τώρα και να ενεργοποιηθεί αργότερα, με το κόστος να καθορίζεται κατά την υποβολή.
Με αυτόν τον τρόπο, οι ασφαλισμένοι εξασφαλίζουν ότι η εξαγορά θα γίνει με βάση τους μισθούς ή τον κατώτατο μισθό του 2025. Για εφάπαξ εξόφληση, παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι την 1η Απριλίου του τρέχοντος έτους θα ανακοινωθεί νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση του ελάχιστου κόστους εξαγοράς από την 1η Απριλίου 2026.
