Τα τατουάζ και οι βιολογικές του συνέπειες παραμένουν αόρατες, παρά το γεγονός ότι τα σχέδια είναι εμφανή πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Όταν η μελάνη ενός τατουάζ εισέρχεται στο σώμα, δεν παραμένει σταθερή. Κάτω από την επιφάνεια του δέρματος, τα χρωστικά συστατικά αλληλεπιδρούν με το ανοσοποιητικό σύστημα με τρόπους που η επιστήμη μόλις αρχίζει να κατανοεί.
Αν και τα τατουάζ θεωρούνται γενικά ασφαλή, αυξανόμενα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι οι μελάνες τους δεν είναι βιολογικά αδρανείς. Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι μελάνες εισάγουν ξένες ουσίες στο σώμα, αλλά πόσο τοξικές μπορεί να είναι και τι σημαίνουν αυτές για τη μακροχρόνια υγεία.
Η χημική σύνθεση των μελανιών
Οι μελάνες των τατουάζ αποτελούν πολύπλοκα χημικά μείγματα. Περιλαμβάνουν χρωστικές για το χρώμα, υγρούς φορείς για τη διανομή της μελάνης, συντηρητικά για την αποφυγή μικροβιακής ανάπτυξης και μικρές ποσότητες προσμίξεων.
Πολλά από τα χρωστικά που χρησιμοποιούνται σήμερα είχαν αναπτυχθεί αρχικά για βιομηχανικές εφαρμογές, όπως βαφές αυτοκινήτων, πλαστικά ή γραφίτες εκτυπωτών, και όχι για έγχυση στο ανθρώπινο δέρμα.
Βαρέα μέταλλα και οργανικές ενώσεις
Ορισμένες μελάνες περιέχουν ίχνη από βαρέα μέταλλα όπως νικέλιο, χρώμιο, κοβάλτιο ή ακόμη και μόλυβδο. Τα μέταλλα αυτά μπορεί να είναι τοξικά σε συγκεκριμένα επίπεδα και είναι γνωστό ότι προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις και ευαισθησία του ανοσοποιητικού.
Παράλληλα, ενδέχεται να περιέχουν οργανικές ενώσεις όπως αζωχρώματα και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες.
Κίνδυνοι από τη διάσπαση των χρωστικών
Τα αζωχρώματα είναι συνθετικές βαφές που χρησιμοποιούνται ευρέως σε υφάσματα και πλαστικά. Υπό ορισμένες συνθήκες, όπως παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο ή κατά την αφαίρεση τατουάζ με λέιζερ, μπορούν να διασπαστούν σε αρωματικές αμίνες. Οι ουσίες αυτές έχουν συνδεθεί με καρκινογένεση και γενετικές βλάβες σε εργαστηριακές μελέτες.
Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs) παράγονται από την ατελή καύση οργανικών υλικών και εντοπίζονται στη αιθάλη, στα καυσαέρια και στα απανθρακωμένα τρόφιμα.
Επικίνδυνα χρώματα και αντιδράσεις
Οι μαύρες μελάνες, που συνήθως βασίζονται στον άνθρακα, μπορεί να περιέχουν PAHs, ορισμένοι από τους οποίους έχουν χαρακτηριστεί καρκινογόνοι.
Τα έγχρωμα μελάνια –ιδίως κόκκινα, κίτρινα και πορτοκαλί– συνδέονται πιο συχνά με αλλεργικές αντιδράσεις και χρόνια φλεγμονή. Αυτό οφείλεται εν μέρει στα άλατα μετάλλων και στα αζωχρώματα, τα οποία μπορούν να διασπαστούν σε δυνητικά τοξικές αρωματικές αμίνες.
