Η άσκηση κάνει καλό στο σώμα και στο μυαλό. Μια καλή προπόνηση μπορεί να σας αφήσει γεμάτους ενέργεια, ανανεωμένους και έτοιμους να αντιμετωπίσετε την υπόλοιπη μέρα. Για κάποιους όμως οι επιδράσεις μιας έντονης προσπάθειας μπορεί να είναι λίγο πιο απρόσμενες. Από ρινορραγίες έως «κοργασμούς», δείτε μερικά από τα πιο παράξενα φαινόμενα που μπορεί να εμφανιστούν στο σώμα ως αποτέλεσμα της άσκησης.
1. Μεταλλική γεύση
Μερικοί άνθρωποι νιώθουν μια έντονη μεταλλική γεύση στο στόμα κατά την άσκηση. Αυτό οφείλεται στην αύξηση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν μικρές ρήξεις στα ευαίσθητα αγγεία της μύτης. Το αίμα είτε εκρέει είτε καταλήγει προς τα πίσω στον φάρυγγα, όπου αφήνει αυτή τη χαρακτηριστική γεύση. Υπάρχουν ενδείξεις ότι κάτι ανάλογο μπορεί να συμβεί και στους πνεύμονες, κυρίως σε ελίτ ποδηλάτες και υπερμαραθωνοδρόμους, λόγω της μεγάλης καταπόνησης του αναπνευστικού.
2. Αιμορραγία από τον πρωκτό ή τις θηλές
Το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων μπορεί – σε ορισμένες περιπτώσεις – να οδηγήσει σε αιμορραγία από τον πρωκτό. Κατά την άσκηση, η αιματική ροή ανακατανέμεται: ενώ σε ηρεμία το ένα τέταρτο του αίματος πηγαίνει στο γαστρεντερικό σύστημα, κατά τη διάρκεια έντονης προσπάθειας αυτό το ποσοστό μπορεί να μειωθεί έως και κατά 80%. Οι ιστοί του εντέρου υποφέρουν από προσωρινή έλλειψη οξυγόνου και, όταν η κυκλοφορία επανέλθει, τα μικρά αγγεία μπορεί να τραυματιστούν, προκαλώντας αιμορραγία. Σε σπάνιες περιπτώσεις αυτό μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο. Οι θηλές αποτελούν επίσης ευαίσθητο σημείο: η συνεχής τριβή με το ύφασμα, ειδικά στο ψύχος όπου σκληραίνουν και ερεθίζονται περισσότερο, μπορεί να προκαλέσει την αποκαλούμενη «θηλή του δρομέα». Το φαινόμενο είναι συχνό σε όσους τρέχουν πάνω από 65 χλμ. την εβδομάδα. Η βαζελίνη ή ένα προστατευτικό επίθεμα πριν από την προπόνηση δίνει εύκολη λύση.
3. Εξανθήματα
Ο ιδρώτας είναι ο φυσικός μηχανισμός ψύξης του σώματος, αλλά όταν παγιδεύεται κάτω από το δέρμα μαζί με νεκρά κύτταρα και μικρόβια, μπορεί να προκαλέσει εξάνθημα από τη ζέστη: μικρά τσιμπήματα, κάψιμο ή φαγούρα. Συνήθως υποχωρεί χωρίς θεραπεία. Προλαμβάνεται με άνετα ρούχα, άσκηση σε πιο δροσερό περιβάλλον ή δροσερές κομπρέσες μετά το τέλος της προπόνησης. Η κνίδωση, επίσης συχνή, μπορεί να πυροδοτηθεί από τη ζέστη ή την άσκηση. Προκαλεί πιο έντονο κνησμό και πόνο και αντιμετωπίζεται συχνά με αντιισταμινικά. Οφείλεται στην απελευθέρωση ισταμίνης, μιας ουσίας του ανοσοποιητικού.
4. Μαύρα νύχια
Παρότι είναι γνωστή ως «το νύχι του δρομέα», η πάθηση δεν αφορά μόνο τους δρομείς. Οποιοδήποτε άθλημα που επιβαρύνει επανειλημμένα τα δάχτυλα των ποδιών – όπως το τένις ή ο χορός – μπορεί να προκαλέσει μελανιά ή ακόμη και απώλεια νυχιού. Τα σωστά υποδήματα που δεν πιέζουν τα δάχτυλα αποτελούν βασική πρόληψη.
5. Καταρροή
Η γρήγορη αναπνοή κατά την προπόνηση αυξάνει τις ερεθιστικές ουσίες που εισπνέουμε. Ο οργανισμός, για να προστατευτεί, απελευθερώνει περισσότερα ρινικά υγρά ώστε να παγιδεύσει και να απομακρύνει αυτά τα σωματίδια. Το αποτέλεσμα είναι η χαρακτηριστική ρινική καταρροή της άσκησης. Η «ρινίτιδα από άσκηση» είναι συχνή σε κολυμβητές και όσους προπονούνται σε παγωμένο αέρα, όπως οι δρομείς που τρέχουν σε πολύ κρύες συνθήκες, επειδή οι βλεννογόνοι τους καταπονούνται περισσότερο.
6. Κόκκινα μάτια
Η άρση βαρών ή οποιαδήποτε έντονη προσπάθεια μπορεί να αυξήσει απότομα την αρτηριακή πίεση, οδηγώντας σε μικρές ρήξεις αγγείων στον επιπεφυκότα. Το αποτέλεσμα είναι μια κόκκινη κηλίδα στο λευκό του ματιού (υποεπιπεφυκοτική αιμορραγία). Δεν πονάει, δεν επηρεάζει την όραση και υποχωρεί σε λίγες εβδομάδες.
Προπόνηση όπως λέμε… σεξ
Για ορισμένους ανθρώπους, η άσκηση μπορεί να προκαλέσει ακούσιο οργασμό – οι Αμερικανοί τον ονομάζουν «coregasm», από τις λέξεις core (κορμός) και orgasm. Αν και συχνά συνδέεται με ασκήσεις κοιλιακών, έχει αναφερθεί και σε ποδηλασία, άρση βαρών, τρέξιμο, γιόγκα ή ακόμη και στο έντονο βάδισμα. Οι γυναίκες φαίνεται να τον βιώνουν συχνότερα, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα. Ο συνδυασμός της ατομικής ανατομίας, της φυσικής και ψυχικής κατάστασης, καθώς και των νευροδιαβιβαστών της ευεξίας που απελευθερώνονται κατά την άσκηση (όπως οι ενδορφίνες), πιθανόν να ευνοεί την εμφάνισή του.
Ο Ανταμ Τέιλορ είναι καθηγητής Ανατομίας στο βρετανικό Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ. Το κείμενο αυτό αναδημοσιεύεται από το περιοδικό «The Conversation» με άδεια Creative Commons.
