[Αγιογραφίες] Βέρτιγκο

Τη Δευτέρα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς πήρε το κυβερνητικό αεροσκάφος και πήγε στη Βαρσοβία. Εκανε και μια στάση στη Σόφια για να πάρει μαζί του τον βούλγαρο ομόλογό του – για να μην κάνουν διπλά έξοδα.

Στην πρόσκληση του πολωνού ΥΠΕΞ ανταποκρίθηκαν ακόμη οι υπουργοί  Εξωτερικών της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας. Οι υπόλοιποι πέντε προσκληθέντες δεν διακινδύνευσαν να εκπροσωπηθούν σε υψηλό επίπεδο.

Αλλά, αρκετά με το πρωτόκολλο. Τι γύρευε ο Κοτζιάς – αυτός, ένας Νότιος – στη φωλιά της επάρατης ομάδας του Βίσεγκραντ;

Με μεγαλύτερη βεβαιότητα ξέρουμε τι ήθελε η Πολωνία, της οποίας ο υπουργός Βίτολντ Βαστσικόφσκι χρησιμοποίησε το «γεύμα εργασίας» για το Brexit προκειμένου να ζητήσει τις παραιτήσεις του Γιούνκερ και του Τουσκ ως υπευθύνων για την κρίση στην ΕΕ. Ο Βαστσικόφσκι προανήγγειλε επίσης ότι η χώρα του θα ζητήσει αλλαγή της Συνθήκης της Λισαβόνας, προκειμένου τα κράτη-μέλη να έχουν περισσότερη «ανεξαρτησία».

Συντάσσεται η ελληνική διπλωματία με αυτές τις απόψεις; Ηθελε ο Κοτζιάς να παίξει τον ρόλο του φόντου για τη διατύπωση τέτοιων αξιώσεων;

Μάλλον όχι. Ο Γιούνκερ είναι φίλος μας. Την περασμένη εβδομάδα τον υποδεχόμασταν με ασπασμούς. Η κακιά η ώρα μάς έφερε ομοτράπεζους εκείνων που ζητούν την παραίτησή του.

Κι έπειτα, ο Τσίπρας από την πρώτη στιγμή μετά το Brexit κατακεραύνωνε τις «πολιτικές εθνικής περιχαράκωσης». Ο Κοτζιάς κατήγγειλε τις «τάσεις κατακερματισμού». Δεν είχαν επίγνωση ότι με αυτές τις φράσεις σχεδόν φωτογράφιζαν τη στάση που κρατούν οι εθνολαϊκιστικές κυβερνήσεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας;

Θα μπορούσε κανείς να συνεχίσει την αλυσίδα των ερωτημάτων. Θα μπορούσε, ας πούμε, να πάρει στα σοβαρά την παρέμβαση που έκανε χθες ο Πρωθυπουργός ως προσκολλώμενο μέλος στη σύνοδο των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών. Δεν πρέπει, φέρεται να είπε, να διαπραγματευτούν οι κυβερνήσεις την έξοδο της Βρετανίας. Πρέπει να τη χειριστούν αποκλειστικά τα κοινά ευρωπαϊκά όργανα. Και τότε γιατί το πρώτο πράγμα που έκανε ένας τέτοιος φεντεραλιστής σαν τον Τσίπρα ήταν να στείλει τον υπουργό του σε μια άτυπη, εξωθεσμική σύναξη;

Θα μπορούσε όντως να συνεχίσει κανείς να ρωτά πώς, τέλος πάντων, αντιλαμβάνεται η Αθήνα τη θέση της στο ευρωπαϊκό τοπίο μετά τον σεισμό του Brexit.

Ομως, εδώ το πρόβλημα δεν είναι ότι η κυβέρνηση έχασε την ευρωπαϊκή της πυξίδα μετά το Brexit. Το πρόβλημα είναι ότι δεν είχε ποτέ τέτοια πυξίδα. Αυτό που χαιρετίζεται ως «ευρωπαϊκή στροφή» του κυβερνώντος ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν προϊόν στρατηγικής επιλογής. Ηταν το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα μιας ζαριάς. Ο ΣΥΡΙΖΑ προσγειώθηκε στην ευρωπαϊκή όχθη μετά το βέρτιγκο της κρίσης που ο ίδιος είχε προκαλέσει με το δημοψήφισμα.

Ο τωρινός μετεωρισμός θυμίζει κάπως το δημοψήφισμα. Θυμίζει εκείνη τη «στρατηγική». Τότε που η κυβέρνηση δεν ήθελε να φαίνεται ποια ήταν η ερώτηση. Γιατί δεν ήξερε ποια ήθελε να είναι η απάντηση.