[Διαστάσεις] Διαμαρτυρόμενοι πολίτες

Ο Ιβ Μισό πιστεύει ότι ζούμε στην εποχή της διαμαρτυρίας. Τόσο τα άτομα όσο και οι κοινωνικές ομάδες, γράφει ο 72χρονος γάλλος φιλόσοφος στο περιοδικό «L’Obs», ενθαρρύνονται να αναγορεύονται σε θύματα. Μόλις προκύπτει ένα πρόβλημα, ιδρύουμε μια ψυχολογική υπηρεσία για την αντιμετώπισή του. Πρόκειται φυσικά για υποκρισία. Λυπούμαστε για τους φτωχούς προκειμένου να τους εγκαταλείπουμε ευκολότερα στη φτώχεια τους. Προτιμάμε να θλιβόμαστε για την τύχη των μεταναστών παρά να επεξεργαστούμε μια συγκεκριμένη πολιτική κατά των διακινητών. Ευθύνη βέβαια φέρουν και οι πολίτες, που θεωρούν ότι το κοινωνικό συμβόλαιο είναι α λα καρτ. Παίρνουν αυτό που τους ενδιαφέρει και απορρίπτουν ό,τι τους φαίνεται οδυνηρό.

Ο Ανγκους Ντίτον προτιμά να μιλά για τους «διαμαρτυρόμενους πολίτες» (people of grievancies). Η Ευρώπη είναι πράγματι αδύναμη, γραφειοκρατική και αναποτελεσματική, λέει στη «Ρεπούμπλικα» ο 72χρονος αμερικανοσκωτσέζος οικονομολόγος που τιμήθηκε πέρυσι με το Νομπέλ Οικονομίας. Αλλά και οι «διαμαρτυρόμενοι πολίτες» είναι συχνά υπερβολικοί και κακόπιστοι. Πάρτε το παράδειγμα της Βρετανίας, όπου το στρατόπεδο του Brexit στηρίζει όλη την εκστρατεία του στο Μεταναστευτικό. Ομως η Βρετανία απορρόφησε πέρυσι μόλις το 3% των ανθρώπων που ζήτησαν άσυλο στην Ευρώπη, ενώ ήταν η έκτη πιο ωφελημένη χώρα από το Asylum Fund, αφού εισέπραξε 40 εκατομμύρια ευρώ!

Οι Ελληνες είμαστε ο κατεξοχήν «διαμαρτυρόμενος λαός». Και αντιμετωπίζαμε ανέκαθεν α λα καρτ όλα τα συμβόλαια, κοινωνικά, οικονομικά ή ευρωπαϊκά. Με την έννοια αυτή δεν είμαστε τόσο διαφορετικοί από άλλους λαούς. Είμαστε όμως πιο αδύναμοι, καθότι πιο χρεωμένοι. Και αν κάτι στραβώσει αλλού, θα είμαστε οι πρώτοι που θα υποστούμε τις συνέπειες. Σε μια πρόσφατη ομιλία του στην Αθήνα, ο πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων των Εργατικών Ντένις ΜακΣέιν προειδοποίησε: αν επέλθει το Brexit, το Grexit θα απέχει μετά μόλις ένα βήμα. Αν αρχίσει να διαλύεται η Ευρώπη, οι πρώτοι που θα αποκοπούν θα είναι οι αδύναμοι κρίκοι της.  

Ενα παλιό βρετανικό ανέκδοτο λέει πως όταν έχει ομίχλη στο νησί, αποκλείεται η ήπειρος. Αν από το αποτέλεσμα του σημερινού δημοψηφίσματος ξεσπάσει αύριο θύελλα στο νησί, είμαστε οι πρώτοι στην ήπειρο που πρέπει να προμηθευτούμε ομπρέλες.