[Γνώμη] Συμμορφωθείτε

Κάποιος κάποια στιγμή πρέπει να το ξεκαθαρίσει: όταν χαρακτηρίζει «αντισυνταγματική» ή έστω ανεπιθύμητη μια ειρηνική διαμαρτυρία, ο υπουργός Παιδείας μιλά στο όνομα της κυβέρνησης ή του εαυτού του; Στην πρώτη περίπτωση έχουμε εκδήλωση αυταρχισμού, στη δεύτερη λόγο αποπομπής.

Αποπομπής, όχι παραίτησης – σε μια δημοκρατία, πόσω μάλλον σε μια «δημοκρατία πάθους», όπως η δική μας, οι πολιτικές εξελίξεις, ιδίως οι πολιτικές αλλαγές, κατακτώνται, δεν παραχωρούνται. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πάθος σε αυτή την περίοδο διακυβέρνησης είναι δυσοίωνο και τοξικό. Πρόκειται για μια τεχνητή σε μεγάλο βαθμό δραματοποίηση ενός απλού στην ουσία του γεγονότος: η κυβέρνηση απογοητεύει τους φίλους της, στοχοποιεί τους αντιπάλους της και αποξενώνει όσους τη στηρίζουν απέξω. Το δυσάρεστο για τη δημοκρατία μας είναι πως και τα τρία έχουν βαρύ τίμημα. Τον κυνισμό, την καταστροφολογία και την αποπολιτικοποίηση η απογοήτευση. Τον διχασμό, τον ρεβανσισμό και την υποχώρηση των ελευθεριών η στοχοποίηση. Τη διαιώνιση της ύφεσης, της αναξιοπιστίας και των κλειστών οριζόντων η αποξένωση. Αυτά είναι τα μείζονα ζητήματα, τα οποία όποιος μάχεται πολιτικά την κυβέρνηση οφείλει κατ’ αρχάς να αναδείξει (εδώ βρισκόμαστε) και μετά να προσπαθήσει να αναστρέψει θέτοντας υπό την κρίση του κοινωνικού σώματος, όταν έρθει η ώρα γι’ αυτό, ένα άλλο πρόγραμμα διακυβέρνησης και μια άλλη πρακτική εξουσίας.        

Αντί, με πρωτοβουλία των δυνάμεων της δημοκρατικής λογικής, ο δημόσιος διάλογος να πολώνεται γύρω από το αίτημα μιας – από τη φύση της μονομερούς – παραίτησης, θα έπρεπε να περιστρέφεται γύρω από μια απαίτηση – πολλαπλής όσο και υποχρεωτικής – συμμόρφωσης. Συμμόρφωσης στην πραγματικότητα: να αναγκαστεί η κυβέρνηση, μέσα από την ανάδειξη της ουσίας των επιλογών της, να παραδεχθεί ότι όχι μόνο δεν «αντιπαλεύει» τα Μνημόνια, αλλά τα διαιωνίζει. Οτι όχι μόνο δεν προβάλλει ένα «εναλλακτικό» σχέδιο στη συντηρητική Ευρώπη, αλλά υποτάσσεται στις πιο ακραίες και ατελέσφορες επιλογές της – αυτό, και όχι η γοητεία κάποιων νεανικών προσώπων, εξηγεί την ξαφνική ανοχή, που είναι μαζί και ενοχή, της Ευρώπης και ιδίως της Γερμανίας. Οτι όχι μόνο δεν έχει ανακουφίσει τις ασθενέστερες και τις μεσαίες τάξεις, αλλά τους δίνει τη χαριστική βολή.

  

Συμμόρφωσης επίσης και κυρίως στους κανόνες της δημοκρατίας: η κυβέρνηση της Αριστεράς όχι μόνο δεν έχει φέρει την «άνοιξη των δικαιωμάτων» στην Ελλάδα, αλλά έχει οδηγήσει στη μεγαλύτερη περιστολή του κράτους δικαίου που έχουμε γνωρίσει από τη Μεταπολίτευση. Πάμπολλα παραδείγματα θα μπορούσαν να βρεθούν, ένα αρκεί: η αμφισβήτηση της διαφωνίας και της διαμαρτυρίας – ακόμα και με τη χρήση των ίδιων ακριβώς μέσων που η κυβέρνηση είχε ελεύθερα χρησιμοποιήσει όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση.  

Το αίτημα για θεσμική συμμόρφωση είναι η μόνη πολιτική απάντηση στον κυβερνητικό αντιπερισπασμό μέσω θεσμών υπό διάλυση.        

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος