[Ενστάσεις] Πάλι τα Αρχαία

Η λεγόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση εφ’ όλης της ύλης είναι ένα ωραίο υλικό για δημόσιες σκιαμαχίες. Μπλα μπλα μπλα δημοκρατία. Υπάρχει, ας πούμε, μια πρόνοια για μείωση των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο. Προοδευτικό μέτρο ή μέτρο ανθελλήνων;

Εχει σημασία αυτή η συζήτηση;
Θεωρητικά έχει. Αλλά όταν, αν, έρθει στη Βουλή η διάταξη, οι ΑΝΕΛ θα έχουν ζητήσει την απάλειψη του σχετικού εδαφίου. Στο μεταξύ, είτε πέντε ώρες Αρχαία από το πρωτότυπο διδάσκονται τα παιδιά είτε μία, είναι σαν να μη διδάσκεται καμία. Γιατί;

Δεν είμαι ειδικός, αλλά μαζί με την όποια πείρα μου εμπιστεύομαι κι έναν σοφό άνθρωπο που δούλεψε για τη γλώσσα, τον Εμμανουήλ Κριαρά. Σε μια συνέντευξή του, που μου είχε παραχωρήσει για τον «Ταχυδρόμο» (12/8/2006), ήταν σαφής: «Αλλο είναι η αρχαία ελληνική γλώσσα, άλλο η νέα. Αν επιχειρήσεις να διδάξεις την αρχαία γλώσσα σε πρόσωπα που ουσιαστικά δεν έχουν κατανοήσει τι θα πει νέα ελληνική, οδηγείς σε σύγχυση εκείνους που προσπαθούν να μάθουν κάτι και από το ένα και από το άλλο. Σε αυτό το χάος βρισκόμαστε σήμερα που διδάσκεται στο Γυμνάσιο και η νέα και η αρχαία. Τάχα διδάσκεται. Δεν διδάσκεται. […] Το παιδί που ξέρει τη δημοτική από τη μάνα του διδάσκεται το ειμί, χωρίς να το μαθαίνει. Επειδή η αρχαία γλώσσα είναι άλλη γλώσσα. Αλλη γλώσσα. Η μία είναι η μάνα, η άλλη το παιδί. Το ίδιο είναι; Οχι. Αρα είναι δύο γλώσσες […]».

Ο Κριαράς ήταν δημοτικιστής, πάντα με τεταμένες τις κεραίες στις εξελίξεις του κόσμου. Κάποια στιγμή, τον ρώτησα για το μονοτονικό, αν ισχύει μια κατηγορία, ότι κόβει τις γέφυρες με την παράδοση της γλώσσας.

«Μεγάλη ανοησία» απάντησε. «Αλλο γραφή και άλλο γλώσσα. Ενώ η γλώσσα είναι κάτι ζωντανό, η γραφή είναι σύμβαση. Σύμ-βα-ση. Οπως όλοι ξέρουν, η δόκιμη αρχαία ελληνική δεν είχε τόνους […]».