Η προσφυγική κρίση, βόμβα για το σουηδικό μοντέλο

Καθώς η Σουηδία αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες εισροές προσφύγων στην ιστορία της, στο εσωτερικό της χώρας έχουν αρχίσει να γίνονται σκέψεις που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ταμπού. Η κυβέρνηση εξετάζει τώρα να παρέμβει στην ιερή για τους Σουηδούς αγορά εργασίας – όπου οι αμοιβές καθορίζονται παραδοσιακά από τους εργαζομένους και τα συνδικάτα. Ο λόγος για τον οποίο γίνονται οι διαβουλεύσεις είναι ότι η σουηδική κυβέρνηση εξετάζει να μειώσει τον κατώτατο μισθό, ελπίζοντας ότι έτσι θα δημιουργηθούν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας για να απορροφηθούν οι πρόσφυγες που φθάνουν στη χώρα.

«Το σουηδικό μοντέλο αποτέλεσε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όταν η Σουηδία ήταν μια ομοιογενής βιομηχανική κοινωνία. Τώρα όμως έχει γίνει εμπόδιο καθώς κανείς δεν ξέρει ποιος θα πρέπει να πάρει την ευθύνη για τις αλλαγές που χρειάζεται να γίνουν» λέει ο Αντρέας Μπεργκ, οικονομολόγος στο Research Institute of Industrial Economics. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν πλέον αρκετοί θεμέλιοι λίθοι του σουηδικού μοντέλου, όπως είναι η δωρεάν εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη. Η κυβέρνηση έχει αρχίσει επίσης να εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει όρια στα ενοίκια.

Τρία από τα κόμματα της αντιπολίτευσης ανησυχούν πλέον τόσο πολύ για τις κακές προοπτικές απασχόλησης των μεταναστών ώστε είναι έτοιμα να συζητήσουν την υιοθέτηση χαμηλότερων μισθών. Μέχρι τώρα δεν έχουν συμφωνήσει το κυβερνών κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών και το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, οι Μετριοπαθείς. Οι κατώτατοι μισθοί που έχουν αποφασιστεί έπειτα από συλλογικές διαπραγματεύσεις στη Σουηδία είναι από τους υψηλότερους στην Ευρώπη καθώς διαμορφώνονται στις 20.000 κορόνες (2.165 ευρώ) τον μήνα.

Το κυβερνών κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών πιστεύει ότι το μοντέλο αντέχει για να αντιμετωπιστεί η εισροή των 250.000 μεταναστών που έχουν φθάσει τα τελευταία δύο χρόνια στη χώρα των 10 εκατ. κατοίκων. Ομως η ανησυχία τους είναι έκδηλη καθώς τον Δεκέμβριο επέβαλαν συνοριακούς ελέγχους βάζοντας τέλος στην πολιτική των ανοικτών συνόρων.

Τα προβλήματα που δημιουργούνται έχουν αρχίσει να φαίνονται και στην αυστηρά ελεγχόμενη αγορά κατοικίας καθώς η εισροή μεταναστών εντείνει το ήδη μεγάλο πρόβλημα της έλλειψης σπιτιών. Η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση έχουν αρχίσει συνομιλίες για το πώς θα μπορέσει να επιταχυνθεί η κατασκευή νέων ακινήτων. Μέσα στην επόμενη δεκαετία αναμένεται ότι θα χρειαστεί να κατασκευαστούν 700.000 νέες κατοικίες.

© Bloomberg News