[Γνώμη] Αντεπίθεση

Αν οι θεσμοί στη χώρα μας, και ειδικά οι θεσμοί του κράτους δικαίου, ήταν ομάδα, χθες το βράδυ θα είχαν αρχίσει μια αντεπίθεση. Δειλή ακόμα αλλά απαραίτητη. Το κακό που έχει γίνει είναι βαθύ και η αναστροφή του διόλου βέβαιη. Ομως η αίσθηση τόσο της καταβαράθρωσης όσο και της σημασίας τους έπρεπε να αναδυθεί.  

Η χθεσινή αντιπαράθεση στη Βουλή είχε αρκετές από τις παθογένειες του σύγχρονου ελληνικού κοινοβουλευτισμού: ήταν περισσότερο αντιπερισπασμός παρά διάλογος, είχε περισσότερα τσιτάτα παρά επιχειρήματα, το κεντρικό θέμα χρησίμευσε περισσότερο ως πρόσχημα παρά ως ζήτημα προς φωτισμό. Είχε όμως, έστω και έτσι, αυτή η συζήτηση δύο σημαντικά οφέλη: έδειξε ότι γύρω από τους θεσμούς και το κράτος δικαίου δεν υπάρχουν απλώς, μεταξύ συμπολίτευσης και σώφρονος αντιπολίτευσης, δύο αντιλήψεις αλλά δύο κόσμοι· και φανέρωσε ότι η καταπάτηση των θεσμών έχει γίνει σε τέτοιο βαθμό αντιληπτή από τις δυνάμεις της λογικής ώστε η αποκατάστασή τους να αποτελεί ηθική ευθύνη όποιας κυβέρνησης διαδεχθεί τη σημερινή.

Στην αοριστολογία, παρελθοντολογία και στο ειρωνικό υπομειδίαμα του Πρωθυπουργού και των συντρόφων του στη θεσμική κατρακύλα, αντιπαρατέθηκε ένας στιβαρός λόγος του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ενας νομικός μπορεί ίσως να εστίαζε ευκρινέστερα στο κρίσιμο – δεν υπάρχουν καλοί και κακοί θεσμοί, καλή και κακή Δικαιοσύνη, ανάλογα με το πόσο συμφέρουν την εξουσία, αντίθετα εγγενής λειτουργία του κράτους δικαίου είναι να «τσεκάρει και να φρενάρει» την εξουσία -, ωστόσο δεν έλειψαν ούτε το πολιτικό κύρος ούτε το κοίταγμα προς τα μπροστά. Αποκάλυψε τη «γενική μάχη κατά της διαφθοράς» ως αυτό που είναι για τη σημερινή κυβέρνηση, προκάλυμμα για δικαιολόγηση της δικής της, απτής, διαφθοράς. Εθεσε κοινούς στόχους, που μπορούν να αποτελέσουν το προζύμι για σοβαρή συζήτηση: συνταγματική αναθεώρηση (προσοχή όμως στη φετιχοποίησή της), πρακτικά μέτρα καταπολέμησης όχι της «μεγάλης διαφθοράς» αλλά πολλών «μικρών» πράξεων και συμπεριφορών τις οποίες μάθαμε να θεωρούμε σχεδόν φυσιολογικές, πλήρης στεγανοποίηση της σχέσης εκτελεστικής και δικαστικής λειτουργίας. Υπό το πρίσμα αυτό και μπροστά στην πλήρη έλλειψη επιχειρημάτων μιας οχυρωμένης στο «όλοι ίδιοι είμαστε» κυβέρνησης, αναδείχθηκε χθες μια διπλή απαξία: της συμπεριφοράς του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης έναντι των θεσμών αλλά και της κυβέρνησης που συνεχίζει να προσπαθεί να τον καλύψει και να τους καταρρακώνει.

Ο Κ. Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος