[Αγιογραφίες] Μπρικολάζ

Θα μπορούσε να είναι μια παρεξήγηση. Ενα στέλεχος που βλέπει την πολιτική στράτευση των παππούδων του ως ιστορικό συνάλλαγμα ανταλλάξιμο σήμερα με τον διορισμό μελών της οικογένειάς του. Ομως ο Ιάσων Σχινάς – Παπαδόπουλος δεν είναι μόνος.

Προς υπεράσπιση του γραμματέα της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε η ίδια η κυβέρνηση, υπουργοί και κομματικά στελέχη, κραδαίνοντας πάλι ως εικόνισμα το «ηθικό πλεονέκτημα» της Αριστεράς.

Το «πλεονέκτημα» δεν καλύπτει μόνο τους μετακλητούς υπαλλήλους – τα κριτήρια επιλογής των οποίων δεν μπορεί παρά να είναι και πολιτικά. Καλύπτει την επιχείρηση κομματικού ελέγχου σε όλο το κράτος – από τους διευθυντές που υπάγονται στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων μέχρι τους επικεφαλής των πολιτιστικών οργανισμών και από τις διοικήσεις των ΔΕΚΟ μέχρι και τους λειτουργούς των εξουσιών που θα έπρεπε να αποτελούν θεσμικά άβατα για την κυβέρνηση.

Η αγοραία δικαιολογία υπέρ της κυβέρνησης είναι ότι «τα ίδια έκαναν και οι προηγούμενοι». Η διαφορά με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι ο ιερός εγωισμός. Η «χιλιαστική» πίστη, όπως την εξέφρασε ο γραμματέας της Νεολαίας, σύμφωνα με την οποία η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν μια απλή εναλλαγή στην εξουσία. Ηταν ιστορική τομή. Κάτι σαν Δευτέρα Παρουσία.

Το «ηθικό πλεονέκτημα» παύει έτσι να είναι ένας απλός κομματικός πατριωτισμός. Είναι η πίστη ότι η Αριστερά δεν χρειάζεται καλούς θεσμούς γιατί διαθέτει καλούς ανθρώπους. Δεν χρειάζεται να απολογείται για τον αντιθεσμικό επεκτατισμό της γιατί της χρωστά το κράτος η Ιστορία.

Είκοσι οκτώ ετών, ο Σχινάς είναι πολύ οικείος. Το γεγονός ότι αυτοσυστήνεται μέσω του μαρτυρολογίου των ηττημένων του Εμφυλίου μόνο παράξενο δεν είναι. Στα καφενεία και τα αμφιθέατρα της ύστερης Μεταπολίτευσης καθένας έχει συναντήσει δεκάδες Σχινάδες. Νέους που ζουν – καταναλώνουν, διασκεδάζουν, δικτυώνονται – στο παρόν μιας δυτικής κοινωνίας, αλλά συγκροτούνται ως πολιτικά υποκείμενα σε ένα άλλο ρεύμα χρόνου. Στον χρόνο που συνδέει σε κληρονομική αλληλουχία την επονίτισσα γιαγιά με τον εγγονό που ξεροσταλιάζει στις καταλήψεις.

Η παιδαγωγούσα ιστορία της Αριστεράς διαμόρφωσε έτσι τους Σχινάδες ως το μεταμοντέρνο μπρικολάζ που περιγραφόταν στο σαρκαστικό σύνθημα του 2015: Δραχμή, Αλέξη και iPhone 6.

Το 2015 του δημοψηφισματικού διχασμού δεν έδωσε μόνο συνθήματα. Εδωσε – όχι τυχαία – και δύο σημαντικά βιβλία, ένα για κάθε εμφύλιο του 20ού αιώνα: Το «1915, ο Εθνικός Διχασμός» του Γιώργου Θ. Μαυρογορδάτου και τα «Εμφύλια Πάθη» των Καλύβα – Μαραντζίδη.

Στον Μαυρογορδάτο διαβάζει κανείς ένα απόσπασμα από τις σημειώσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου για μια προεκλογική του ομιλία το 1912. «Προ της επαναστάσεως (στο Γουδί)», λέει ο Βενιζέλος, την Ελλάδα κυβερνούσαν «οι έχοντες σχέσιν με την στήλην των εξόδων του προϋπολογισμού». Ηδη «αι τύχαι αυτής διευθύνονται κυρίως παρ’ εκείνων οίτινες τροφοδοτούν την στήλην των εσόδων του προϋπολογισμού».

Ιδεολογικά ουδέτερος, ο βενιζελικός διαχωρισμός θα μπορούσε να βοηθήσει τον Ιάσονα Σχινά να ανακατατάξει τον εαυτό του. Ο,τι κι αν νομίζει ότι είναι, αριστερός ή δεξιός, σε μια ιστορική παράταξη ανήκει αντικειμενικά: Στη στήλη των δημοσίων εξόδων.