Οταν πριν από περίπου τρεις μήνες έβαζε υποψηφιότητα για την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ένα μεγάλο ατού και ένα μεγάλο μειονέκτημα: λεγόταν Μητσοτάκης.
Υπήρχαν κι άλλα χαρακτηριστικά που θα μπορούσε κανείς να του αναγνωρίσει ως πλεονεκτήματα. Ηταν νέος. Είχε καλό φάκελο ως πρώην υπουργός. Είχε αναμφίλεκτη ιδεολογική ταυτότητα – και την αντίστοιχη προγραμματική συγκρότηση – ως υποψήφιος.
Η καμπάνια του επένδυσε σε αυτά τα χαρακτηριστικά. Ο ίδιος φρόντισε να κρατηθεί σε σχετική απόσταση από την αντιπαράθεση για το ποιο χέρι έριξε το σύστημα στην πρώτη εκλογή. Προστάτευσε έτσι το προφίλ του από την τοξική μικροπολιτική λάσπη, στην οποία βούτηξαν οι συνυποψήφιοί του.
Παρέμενε ωστόσο Μητσοτάκης. Είχε δηλαδή τα κληρονομημένα προνόμια και ήταν έτοιμος από καιρό – σχεδόν από τότε που ακολούθησε το οικογενειακό επάγγελμα – για να διεκδικήσει κάποτε το κόμμα. Εφερε ταυτόχρονα και τα βάρη. Το συμβολικό φορτίο που διεγείρει αλλεργικά αντανακλαστικά σε μέρος της βάσης. Φορτίο που γίνεται ακόμη βαρύτερο σε μια συγκυρία όπου κυριαρχεί το ρεύμα της αντισυστημικής κατεδάφισης του «παλιού».
Η απροσδόκητη επιτυχία του Μητσοτάκη είναι ότι κατάφερε να απαλλαγεί από αυτό το βάρος – το βάρος του ονόματός του. Οχι μόνο επειδή το πέτυχε ο ίδιος. Αλλά κι επειδή τον βοήθησαν με τη στάση τους και οι άλλοι.
Αν εξαιρέσει κανείς δύο ευρωβουλευτές, κανένας βουλευτής, κανένα στέλεχος πρώτης γραμμής δεν ήταν ανοιχτά μαζί του. Το κομματικό σύστημα στρατεύθηκε σε άλλες υποψηφιότητες. Μέχρι και το «αίμα» του τον ευεργέτησε αποκληρώνοντάς τον – λυτρώνοντάς τον από τις αδελφικές υποθήκες και τις φεδουαρχικές συνδηλώσεις τους.
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον Μητσοτάκη να αρνείται αυτές τις συμμαχίες. Αν του είχαν προσφερθεί, μπορεί και να τις είχε αξιοποιήσει σαν business as usual. Εκ των υστέρων όμως είναι πολύ εύκολο να εξηγήσει γιατί τελικώς ωφελήθηκε που δεν του προσφέρθηκαν.
Του έκοψαν τον λώρο. Οσο κι αν αυτό θα ακουγόταν δύσκολο δύο μήνες πριν, του επέτρεψαν να εμφανιστεί στην κούρσα ως φορέας αλλαγής, ως ανανεωτής ενάντια στους μηχανισμούς της αυτοσυντήρησης. Μητσοτάκης χωρίς μητσοτακικούς.
Μητσοτακικοί με την παλιά έννοια μπορεί να μην υπάρχουν πια. Υπάρχουν όμως καραμανλικοί. Υπάρχουν και – όπως έδειξε η κάλπη – αντέχουν. Εχουν δείξει ότι μπορούν να κρατούν το κόμμα, ακόμα κι όταν δεν έχουν υποψήφιο – ακόμα κι όταν αναγκάζονται να γαντζωθούν από εκλογικά τραυματισμένες, θνησιγενείς ηγεσίες τύπου Εβερτ.
Το ερώτημα είναι αν η απομητσοτακοποιημένη εκδοχή του Κυριάκου μπορεί να ολοκληρώσει αυτή την καμπάνια επέκεινα του ονόματός του. Αν αυτός ο βλαστός του κομματικού κατεστημένου μπορεί να είναι εκείνος που θα το γκρεμίσει.