[Εναλλακτικά] Εξάρχεια

Υπάρχει μια περιοχή της Αθήνας που θυμώνει για λογαριασμό μας. Τα Εξάρχεια. Η συχνή και επαναλαμβανόμενη βία βέβαια που εκπορεύεται με κέντρο τη συμπαθή συνοικία του Κέντρου ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως. Κι εδώ αρχίζουν τα προβλήματα. Ο λεγόμενος ερμηνευτικός πειρασμός – κατά Ζίζεκ – έχει κάνει πολλούς δημοσιολογούντες να έχουν μπερδευτεί λιγάκι. Επιβεβαιώνει την ιδεοληψία τους και το γεγονός πως σήμερα οι διανοούμενοι δεν περπατάνε καθόλου. Οχυρωμένοι πίσω από τρομολαγνικά σχήματα θεωρούν πως τα Εξάρχεια είναι μέρος του σεναρίου του «Μίσους» του Ματιέ Κασοβίτς ή κάτι από Μπρονξ.

Ενα γκέτο μίσους που συχνά απασχολεί τα αγοραφοβικά ΜΜΕ και σπάει κάθε έννοια κανονικότητας της εμπορικής και μη ζωής στο Κέντρο. Τα πρόσφατα επεισόδια, με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αναζωπύρωσαν τις ερμηνείες. Τα tea parties του Φίλιον, όχι μακριά από τη φλόγα, κάτι κουρασμένα παλικάρια της ανανεωτικής Αριστεράς και της όψιμης «μένουμε Ευρώπη» λογικής εξοργίστηκαν και άρχισαν να ονειρεύονται επιχειρήσεις αρετής για την ανυπάκουη γειτονιά.

Οχι, η βία στα Εξάρχεια δεν είναι δικαιολογημένη. Συχνά ένας τυφλός μηδενισμός απλώνει τη σκιά του, η ώσμωση χούλιγκαν και οπαδών του Νετσάγεφ δεν έχει σχέση με τα ιδεώδη του Κροπότκιν ή του Μπούκτσιν. Ο αγράμματος κρανοφόρος δεν είναι ιδεολογικός συγγενής ενός Λεωνίδα Χρηστάκη ή ενός Γιώργου Γαρμπή. Συχνά, λαϊκά παιδιά κατεβαίνουν εδώ σαν άλλοι Βιτελόνι (από την ταινία του Φελίνι) να πιουν, να δουν, να γκρεμίσουν. Ο πάλαι ποτέ μανδύας των πιο ωραίων ιδεών μετασχηματίζεται συχνά σε πρόφαση για έναν άκοπο μηδενισμό.

Δεν είναι όμως γκέτο τα Εξάρχεια. Ακόμη δε και σήμερα παραμένουν μια ζωντανή αρτηρία απόψεων, στεκιών, μουσικής, αναζήτησης – προφανώς όχι όσο παλιά. Και όσοι μιλούν για όρους γκέτο προφανώς δεν έχουν ιδέα από Μενίδι ή Ζωφριά, από Ζεφύρι ή από βαθιά Β’ Πειραιά. Επίσης, με την εμμονή τους πως τα Εξάρχεια αντιμετωπίζονται μόνο με καταστολή, δεν έχουν ιδέα για τις συνέπειες μιας αποκέντρωσης της βίας. Και συχνά, οι μοντέρνες γραφίδες που ονειρεύονται τα Εξάρχεια ως μια νέα υγειονομική ζώνη για ανάπλαση και μεσίτες δεν έχουν ιδέα πως μια δυναμική δεν καταπνίγεται από το μπετόν και τα εμπορικά κέντρα.

Εξάλλου, η ίδια έχοντας βαθιά κοινωνική εκκίνηση είναι συχνά αλληλένδετη με την ίδια τη ζωή. Σήμερα η Αθήνα έχει ανάγκη από ζωντανές γειτονιές. Από ενθάρρυνση της νεανικής παρουσίας και των συλλογικοτήτων. Από δημόσιο χώρο και όρους αλληλεγγύης. Τα βιβλία και τα γκρουπάκια θα κάνουν και την πέτρα περιττή. Οχι τα χημικά της Αστυνομίας και τα υψωμένα δάχτυλα.