H ώρα των οφειλετών και των τραπεζών

Θα είναι δύσκολο, αλλά είναι εφικτό. Σε αυτήν τη διαπίστωση, για τη δυνατότητα να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και δανειστών έως τη Δευτέρα και να εκταμιευθούν όχι μόνο τα 2 δισ. ευρώ της δόσης αλλά και τα 10 δισ. ευρώ της ανακεφαλαιοποίησης, συμφωνούσαν χθες εκπρόσωποι των δανειστών και τραπεζικών κύκλων.

Το προχθεσινό Eurogroup υπήρξε τελικά ευνοϊκότερο προς την Ελλάδα απ’ ό,τι αναμενόταν. Κι αυτό φάνηκε κυρίως από το γεγονός ότι οι υπουργοί Οικονομικών αποσυνέδεσαν την εκταμίευση των 10 δισ. ευρώ της ανακεφαλαιοποίησης από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης από τους δανειστές, εγκαταλείποντας την προηγούμενη απόφασή τους στην οποία είχε επιμείνει τότε κυρίως ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Πριν από μόλις 15 ημέρες ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις επέμενε ότι η εκταμίευση των 10 δισ. ευρώ της ανακεφαλαιοποίησης θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, ενώ κάπως έτσι τοποθετούσε το θέμα την προηγούμενη εβδομάδα και ο έτερος αντιπρόεδρος Πιερ Μοσκοβισί. Χθες, ακόμη και ο γερμανός υπουργός Οικονομικών είπε: «Ολοι προσπαθούμε να κάνουμε εφικτή την πληρωμή των 10 δισ. ευρώ, τα οποία συμφωνήσαμε κατ’ αρχήν, ώς τις αρχές της επόμενης εβδομάδας». Το σίγουρο είναι ότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος πέρασε σχετικά ανώδυνα τη δοκιμασία, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη ικανοποιήσει παρά μόνο το 80% των προαπαιτουμένων της δόσης των 2 δισ. ευρώ, ενώ εκκρεμεί το δυσκολότερο θέμα που είναι τα κόκκινα δάνεια των νοικοκυριών. Ο Μοσκοβισί είχε προχθές μόνο συμπάθεια για την κυβέρνηση, με την οποία – όπως είπε – «δουλεύουμε μέρα νύχτα».

Αλλά και ο ίδιος ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ εξέφρασε ευχάριστη έκπληξη για την ταχύτητα με την οποία προχωρεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Το μυστικό γι’ αυτήν τη θετική αντιμετώπιση, σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, είναι η επιθυμία των υπουργών Οικονομικών να μην τεθεί σε κίνδυνο η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Μία εκκρεμότητα μπορεί να επηρέαζε αρνητικά το ενδιαφέρον των ιδιωτών επενδυτών να τοποθετηθούν στις ελληνικές τράπεζες. Επιπλέον, η συμφωνία του Ιουλίου με την κυβέρνηση είναι ακόμη νωπή και η Ευρώπη ελπίζει ότι – με λίγη βοήθεια εκ μέρους της – μπορεί να τηρηθεί.

Αλλωστε, το προσφυγικό πρόβλημα έχει μετατοπίσει πλέον το επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Ευρώπης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν καλείται να πάρει δύσκολες αποφάσεις. Σύμφωνα με πηγές των θεσμών αυτά που αναμένονται ώς τη Δευτέρα είναι τα εξής:

1 Η ψήφιση του νόμου για τους πλειστηριασμούς της πρώτης κατοικίας. Η Ευρώπη επιμένει σε μια λύση που θα προστατεύει μόνο όσους έχουν πραγματική ανάγκη, τους ευάλωτους και όχι τους κακοπληρωτές, όπως είπε χθες και ο Ντεϊσελμπλούμ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2 Συμφωνία πάνω στη στρατηγική για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια γενικώς, νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και ολοκλήρωση μελέτης για τη διαχείρισή τους κατά κλάδους. Δεν απαιτείται, όμως, ψήφιση νόμου ακόμη.

3 Αυστηροποίηση των ρυθμίσεων για τις δόσεις, ώστε να είναι δυσκολότερη η ένταξη και ευκολότερη η απένταξη για όσους δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

4 Τροποποίηση του νόμου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, που αφορά μεταξύ άλλων το δικαίωμα του ΤΧΣ να πουλάει μετοχές και να καθορίζει το ύψος της τιμής τους, τη μεταφορά στοιχείων του ενεργητικού του σε περίπτωση λύσης του και θέματα ευθυνών των μελών του διοικητικού τους συμβουλίου.

5 Συμφωνία επί της αρχής για το νέο Ταμείο στο οποίο θα ενταχθούν το ΤΑΙΠΕΔ και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (TΧΣ).

Χθες έφθασαν στην Αθήνα οι επικεφαλής των δανειστών, με τους οποίους αναμένεται να αρχίσουν σήμερα οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτών των διαπραγματεύσεων στόχος είναι να συμφωνηθούν οι εκκρεμότητες για τη δόση της επόμενης εβδομάδας, αλλά και το δεύτερο πακέτο προαπαιτουμένων για το 1 δισ. ευρώ, ενώ είναι πιθανό να ξεκινήσει ουσιαστικά και η αξιολόγηση ενόψει της επόμενης δόσης του δανείου. Ο αρχικός προγραμματισμός τους, πάντως, προβλέπει ότι θα αναχωρήσουν στις 20 Νοεμβρίου.

Τα επόμενα βήματα
Ο Γερούν Ντεϊσελμπλούμ είπε χθες ότι το επόμενο μεγάλο βήμα ενόψει της αξιολόγησης είναι η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος. Μόλις τελειώσει και η αξιολόγηση θα «μπορεί να ξεκινήσει η συζήτηση για το θέμα του χρέους».