[Αγιογραφίες] Αστράγαλοι

Συνήθως η σιωπή σπάει με πάταγο. Η σιωπή του Κώστα Καραμανλή ήταν εξαίρεση. Διαλύθηκε σταδιακά – σαν σύννεφο – σε τρεις φάσεις: δημοψήφισμα, εκλογές, εκλογή αρχηγού στη ΝΔ.

Η κάθοδος από το βάθρο, όπου ο πρώην πρωθυπουργός είχε αποσύρει το πολιτικό του κεφάλαιο, έγινε τρεις ημέρες πριν από το δημοψήφισμα. Η φωνή του ακουγόταν δημοσίως ύστερα από πέντε χρόνια προκειμένου να στηριχθεί το Ναι. Η επανενεργοποίηση συνεχίστηκε στο πεζοδρόμιο της Ρηγίλλης και στην Ομόνοια, όπου ο Καραμανλής δεν έδειξε αναστολές στην προεκλογική στήριξη του Μεϊμαράκη.

Τώρα, ο πρώην πρωθυπουργός είναι μέρος της εσωκομματικής αναμέτρησης, με έναν τρόπο εντελώς ασυνήθιστο για την πολιτική ιδιοσυγκρασία ενός πρώην που έδινε πάντα την εντύπωση ότι είχε ως προτεραιότητα την αυτοπροστασία του.

Στο τοπίο που άφησε ο διπλός απονομιμοποιητικός κλονισμός – του δημοψηφίσματος και των εκλογών – ο Καραμανλής δεν είχε άλλη επιλογή από το να κατέβει στην αρένα. Φαίνεται ότι δεν στήριξε απλώς, αλλά κατέστησε υποψήφιο αρχηγό – αφού χωρίς τη δική του πίεση το καρέ των διεκδικητών θα ήταν πιθανότατα άλλο.

Η αποτρεπτική επιρροή του δεν ήταν το ίδιο αποτελεσματική. Κάποιους τους έπεισε να περιμένουν. Αλλά στην περίπτωση Τζιτζικώστα έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα. Επιχειρώντας να εμποδίσει την υποψηφιότητά του, την τροφοδότησε. Τη βοήθησε να εμφανιστεί ως η αντισυστημική επιλογή, που αψηφά τα κελεύσματα της κομματικής ελίτ.

Και μόνο το γεγονός ότι είναι δυνατή μια τέτοια αντιστροφή δείχνει πόσο έχει αλλάξει το «λογισμικό» της ΝΔ. Δεν είναι μόνο το πατριαρχικό γόητρο που εξασθενεί. Δεν πείθει ούτε καν το αυτονόητο θεσμικό επιχείρημα ότι η ΝΔ θα έμπαινε σε δοκιμασία αν είχε εξωκοινοβουλευτικό αρχηγό. Οχι λόγω της δυσλειτουργίας. Αλλά κυρίως επειδή το κόμμα θα κινδύνευε να εισέλθει σε μια de facto διαρχία – μεταξύ κοινοβουλευτικού και εξωκοινοβουλευτικού αρχηγού – που θα δημιουργούσε συνθήκες διχασμού.

Το φάντασμα του διχασμού ή μιας πασοκικού τύπου απίσχνανσης είναι που βγάζει και τον Καραμανλή από την ενεργό του αδράνεια. Ο πρώτος στόχος φαίνεται να είναι η αυτοσυντήρηση. Αν δεν μπορεί να μεγαλώσει το μαγαζί, τουλάχιστον να μείνει ανοιχτό – μέχρι να ωριμάσει κάποιος που θα μπορούσε να το μεγαλώσει.

Στα χρόνια μετά το 2009, η συνήθης γκρίνια για τον Καραμανλή ήταν ότι είχε αναπτύξει αντανακλαστικά απόμαχης «σιγουράντζας». Δεν λέρωνε τα παπούτσια του. Οχι πια. Τώρα μοιάζει να βάζει τον εαυτό του στο κάδρο μιας αναμέτρησης, την έκβαση της οποίας δεν μπορεί να ελέγξει. Τώρα η λάσπη έχει φτάσει στον αστράγαλο.