[Αγιογραφίες] Ασωτος υιός

Τελείωσε μια μακρά προεκλογική περίοδος. Ηταν η περίοδος που άρχισε τον περασμένο Δεκέμβριο και έκλεισε χθες, έπειτα από τρεις εκλογικές στάσεις, επιβεβαιώνοντας καταρχήν κάτι που ξέραμε: ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ο Τσίπρας.

Η απήχηση του πλειοψηφικού κόμματος είναι η απήχηση του αρχηγού του. Αποδείχθηκε τον τελευταίο μήνα. Το κόμμα έφευγε. Η διαρροή στελεχών υπερέβαινε κατά πολύ τον κύκλο Λαφαζάνη. Το κόμμα έφυγε, αλλά οι ψηφοφόροι έμειναν πιστοί στον Τσίπρα.

Η μακρά προεκλογική περίοδος δεν άλλαξε μόνο το σχήμα. Αλλαξε και το περιεχόμενο. Το αντιμνημονιακό πρόταγμα με το οποίο πορεύτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ ώς τον περασμένο Ιούνιο γιγαντώθηκε στο δημοψήφισμα, για να σκάσει την επομένη του δημοψηφίσματος σαν μπαλόνι.

Χθες φάνηκε ότι ο Τσίπρας με εκείνη τη στροφή του οδήγησε εκών άκων στο περιθώριο όσους επέμειναν στη δραχμική ατζέντα. Τους οδήγησε σε ραγδαία «αλαβανοποίηση». Σκότωσε έτσι το άλογο του αντιμνημονίου, που τον έφερε από το 3% στο 36%, και εξακολούθησε χωρίς αυτό να καλπάζει.

Εκείνο που δεν άλλαξε στη δεκάμηνη προεκλογική περίοδο ήταν το κυρίαρχο μήνυμα. Το μήνυμα που – φαίνεται πια καθαρά – εξηγεί το φαινόμενο Τσίπρα πολύ περισσότερο απ’ ό,τι οι θεωρίες περί αριστερής «ριζοσπαστικοποίησης» της «φτωχοποιημένης» κοινωνίας. Το μήνυμα είναι το πρόσωπο. Ενα πρόσωπο που πάνω από τις ιδεολογικές γραμμές εκλαμβάνεται ως αντισυστημική εγγύηση, ως διαβεβαίωση ότι «αυτός δεν είναι οι άλλοι». Και που πλέον συμβολίζει την τελεσίδικη απονομιμοποίηση του παλαιού κομματικού συστήματος.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το πολιτικό σκηνικό ορίζεται από το πρόσωπο. Είναι όμως η πρώτη φορά που η ηγετική φιγούρα δεν είναι πατρική. Είναι μάλλον υιική.

Ο Τσίπρας πείθει το εκλογικό του ακροατήριο ακόμη κι όταν απολογείται γι’ αυτά που ο ίδιος αντιλαμβάνεται ως αστοχίες του.

Η κυριαρχία του είναι ιστορικώς σπάνια ακριβώς επειδή δεν επιτυγχάνεται τόσο με όρους επιβολής όσο με όρους επιείκειας. Σαν τον υιό που γυρίζει τρακαρισμένο το οικογενειακό αυτοκίνητο μετά την πρώτη του βόλτα και την επομένη παίρνει πάλι τα κλειδιά. Με αυτό το ψυχολογικό υπόβαθρο το κίνητρο της «δεύτερης ευκαιρίας» αποδείχθηκε εκλογικά ακαταμάχητο.

Αυτές οι «αντικολλητικές» ιδιότητες του Τσίπρα – δεν του κόλλησε τίποτε απ’ ό,τι προσπάθησαν να του προσάψουν προεκλογικά οι αντίπαλοί του – προδιαγράφουν και το τοπίο μέσα στο οποίο θα κληθεί να (ξανα)κυβερνήσει. Δεν υπάρχει πια το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Οποιος ψήφισε Τσίπρα ξέρει ότι ψήφισε και το Μνημόνιο Τσίπρα. Τώρα, στο τέλος της προεκλογικής περιόδου, ο πήχης των προσδοκιών είναι χαμηλά.