Οι νεκροθάφτες

Το διάλειμμα τελείωσε. Ας συνοψίσουμε μερικά βασικά γεγονότα.

Εκλογές στις 25 Ιανουαρίου με τον ΣΥΡΙΖΑ στο 36,5%. Πρώτη φορά η Αριστερά στην κυβέρνηση με ολίγον από Δεξιά. Εξι μήνες διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Εξάντληση των δημόσιων ταμείων και αδιέξοδο. Δημοψήφισμα στις 5 Ιουλίου, με το 61,3% να ψηφίζει Οχι στα Μνημόνια λιτότητας. Στις 12-13 Ιουλίου τιμωρητική συμφωνία μπροστά στον κίνδυνο της άτακτης χρεοκοπίας. Στις 14 Αυγούστου το τρίτο Μνημόνιο. Κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ και διάσπαση. Συγκρότηση της Λαϊκής Ενότητας. Εκλογές στις 20 Σεπτεμβρίου.

Οι αυταπάτες στην πολιτική καταρρέουν με εκκωφαντικό τρόπο σκορπίζοντας τις συνέπειες σε πολλούς – πρωτίστως όμως σε αυτούς που έχουν τις αυταπάτες. Πριν από πολλά χρόνια, στα τέλη του 19ου αιώνα, το 1899, η νεαρή τότε Ρόζα Λούξεμπουργκ τόλμησε να τα βάλει με τον παλιό γραμματέα του Ενγκελς, τον Εντουαρντ Μπέρνσταϊν, επικεφαλής τότε της δεξιάς πτέρυγας της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας. Το εμβληματικό κείμενο της Ρόζας έφερε τον τίτλο «Κοινωνική μεταρρύθμιση ή επανάσταση». Ενα κείμενο το οποίο παραμένει σημείο αναφοράς για όσους υπερασπίζονται τις ιδέες και τις απόψεις του μαρξισμού. Είναι η εποχή της παγκοσμιοποίησης και της καπιταλιστικής ευφορίας.

Ο Μπέρνσταϊν θεωρεί ότι ο καπιταλισμός δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να αποσπά η εργατική τάξη δικαιώματα και μεταρρυθμίσεις επ’ ωφελεία της. Ως εκ τούτου, η κοινωνική επανάσταση δεν είναι το ζητούμενο αφού μπορούμε να πάμε στον σοσιαλισμό μέσω των μεταρρυθμίσεων και των αστικών θεσμών. Σε αυτήν τη συλλογιστική που στις παραμονές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ευνούχισε το SPD, η Ρόζα είναι αμείλικτη: «Οποιος κηρύσσεται υπέρ της νομοθετικής μεταρρύθμισης σε αντικατάσταση και σε αντίθεση προς την κατάληψη της πολιτικής εξουσίας και της κοινωνικής ανατροπής, στην πραγματικότητα δεν επιλέγει έναν πιο ήρεμο, πιο ασφαλή και πιο αργό δρόμο προς τον ίδιο σκοπό, αλλά έναν άλλο σκοπό».

Το πολιτικό ναυάγιο του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι το ναυάγιο της Αριστεράς, όπως δεν ήταν ήττα του σοσιαλισμού η κατάρρευση των γραφειοκρατικών της Ανατολικής Ευρώπης το 1989. Η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ είναι η ήττα του ρεφορμισμού, δηλαδή της λογικής πως είναι δυνατή η μεταρρύθμιση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και η αντικατάστασή του από τις θεωρίες του μακαρίτη του Κέινς. Οι επόμενοι μήνες ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι κρίσιμοι για την ανασύνταξη του κινήματος, αφού ο καπιταλισμός δεν γεννά μόνο τον νεκροθάφτη του, που είναι η εργατική τάξη, αλλά και τους ταξικούς αγώνες και την κοινωνική επανάσταση, όπως έγραφε η Ρόζα.