[Επιφυλλίδες] Μαθήματα πολιτικής ανάγνωσης

Ακόμη και εκείνοι (συμπεριλαμβάνω τον εαυτό μου) που ποτέ δεν θεώρησαν τον ΣΥΡΙΖΑ αντισυστημικό και ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα εκπλήσσονται για το μέγεθος της αυτοδιάψευσής του ως κυβερνώσας Αριστεράς. Δεν αναφέρομαι στην πανωλεθρία που γνώρισε η διαπραγματευτική τακτική του με τους δανειστές, γιατί αυτή ήταν προδιαγεγραμμένη. Εκείνο που μας αφήνει άναυδους είναι η απερίγραπτη ανικανότητά του να χειριστεί ακόμη και ζητήματα από τα πρώτα στην κλίμακα οξύτητας των ευαισθησιών του, όπως το Μεταναστευτικό, για τα οποία θα νόμιζε κανείς ότι είχε κάποιο σχέδιο. Ή πάλι η ακαριαία, άμα τη αναλήψει της εξουσίας, απεμπόληση του «αριστερού ήθους» το οποίο επικαλούνταν και η άσμενη εγκόλπωση των πελατειακών πρακτικών του παλαιοκομματισμού.  

Κακώς εκπλησσόμαστε. Και η έκπληξή μας δείχνει ότι ώς και εμείς, οι σκεπτικιστές του «προοδευτικού χώρου» (αυτή η έννοια κι αν επιδέχεται σκεπτικισμό!), δεν έχουμε απαλλαγεί τελείως από τις αυταπάτες μας για τις δυνατότητες της ελληνικής Αριστεράς. Το σύνθημα «Ενας άλλος κόσμος είναι εφικτός» είναι ό,τι πιο ασόβαρο έχει ακουστεί στον πολιτικό λόγο τα τελευταία χρόνια. Γιατί σημαίνει οτιδήποτε και τίποτα. Μόνο οι αχρείοι δεν πιστεύουν ότι είναι εφικτός ένας άλλος κόσμος. Το ζήτημα είναι για ποιον κόσμο μιλάμε (χωρίς αριστερίστικες χιλιαστικές ωραιολογίες) και, κυρίως, με ποια βήματα θα φτάσουμε εκεί. Το συγκεκριμένο σύνθημα λειτουργεί με τρόπο που δεν διαφέρει από τη χριστιανική διδασκαλία ότι η αληθινή ζωή είναι η μέλλουσα και ότι η τωρινή δεν έχει μεγάλη σημασία. Και οι δύο στάσεις ευνοούν τη διαιώνιση του status quo, επειδή η αλλαγή του θεωρείται στη μια περίπτωση αδιάφορη, στην άλλη αδύνατη χωρίς την επαναστατική αντικατάστασή του, που μέχρι να έρθει μπορεί κανείς να επωφελείται από το καθεστώς για ίδιον όφελος ακόμη και με πλάγια μέσα, αφού δεν του οφείλει νομιμοφροσύνη. Γι’ αυτό δεν ενοχλούν καθόλου τους πουριτανούς της Αριστερής Πλατφόρμας οι κραυγαλέες προσβολές του αριστερού ήθους από την πρακτική της κυβερνώσας Αριστεράς.

Αν πάρουμε τοις μετρητοίς τις επίσημες θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, το κόμμα αυτό συνεχίζει τη μακρά παράδοση της ελληνικής Αριστεράς να πέφτει έξω στην εκτίμηση της πραγματικότητας και να γίνεται έτσι θύμα του εαυτού της. Τη δεκαετία του 1920 το ΚΚΕ αυτοπεριθωριοποιήθηκε παίρνοντας μια θέση για το Μακεδονικό που αγνοούσε τα καινούργια εθνολογικά δεδομένα στην περιοχή. Τη δεκαετία του 1940 παρασύρθηκε και παρέσυρε τη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο διαβάζοντας εντελώς λανθασμένα τη διεθνή συγκυρία και τον εσωτερικό συσχετισμό δυνάμεων. Τη δεκαετία του 1960 η ΕΔΑ πιάστηκε στον ύπνο από ένα στρατιωτικό πραξικόπημα που ακόμη και τη στιγμή που ξεκινούσε το απέκλειε ως εκφοβιστική σπερμολογία. Ακόμη και τη δεκαετία του 1980 σημερινοί αναλυτές του ΣΥΡΙΖΑ εκτιμούσαν ότι η Ελλάδα βρισκόταν στα πρόθυρα λαϊκής επανάστασης.

Εχει κυλήσει όμως πολύ νερό στην κοίτη του Γοργοπόταμου και στις πλαγιές του Λυκαβηττού από τότε που η ελληνική Αριστερά ήταν ριζοσπαστική δύναμη. Ο ΣΥΡΙΖΑ μιλάει στο όνομα του μέλλοντος με τη γλώσσα του παρελθόντος, αλλά ο προνομιακός βιότοπός του είναι το συστημικό παρόν. Προϊόν μιας κουλτούρας όπου πολύ πιο εφικτό από έναν άλλο κόσμο ήταν ένα πτυχίο χωρίς μόχθο ή ένα μπόνους χωρίς αιτία, μόνο με συνδικαλιστικό τσαμπουκά, είναι πλασμένος γι’  αυτό το περιβάλλον. Η παιδαριώδης αυταπάτη του ήταν ότι μπορούσε με αυτή τη λογική να επιβληθεί και στο ευρωπαϊκό κατεστημένο: δώστε μας λεφτά για να σας κάνουμε τη ζωή δύσκολη.

Το ότι τελικά αναγκάστηκε να δεχτεί αυτονόητα πράγματα ως προαπαιτούμενα μιας νέας συμφωνίας δείχνει ότι η «βίαιη ωρίμασή» του είναι το κουβάλημά του από την Παιδική Χαρά των μιμητικών επαναστατικών παιχνιδιών στο θρανίο, για να πάρει τα πρώτα μαθήματα πολιτικής ανάγνωσης.