[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Η μεγάλη ανατροπή

«Η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία όχι μόνο έχουν απεγκλωβιστεί από τα δεσμά των Μνημονίων, αλλά και οι οικονομίες τους έχουν αρχίσει να αποδίδουν τα πρώτα θετικά αποτελέσματα. Η ανεργία, αν και παραμένει ακόμη υψηλή, έχει αρχίσει να υποχωρεί. Και η συζήτηση έχει πλέον μετατοπιστεί στο είδος της απασχόλησης που δημιουργεί η νέα οικονομική πραγματικότητα. Ενα μεγάλο ποσοστό των νέων θέσεων αφορά προσωρινή και ευέλικτη εργασία με συμβόλαια δύο ή τριών μηνών ή τριών και τεσσάρων ημερών την εβδομάδα. «Πατάει στα πόδια της η ανάπτυξη;» και «πόσο σταθερή είναι όταν δεν μπορεί να δημιουργήσει μόνιμες δουλειές;» είναι τα ερωτήματα που κυριαρχούν σήμερα όχι μόνο στον ευρωπαϊκό Νότο αλλά και στον ανεπτυγμένο πυρήνα της ευρωζώνης, όπως και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Η Ελλάδα, ούτως ή άλλως, βρισκόταν σε διαφορά φάσης από τους υπόλοιπους εταίρους της. Σήμερα, όμως, οι διαδικασίες που συντελούνται στην ελληνική οικονομία εξαιτίας της πολιτικής διαχείρισης των τελευταίων επτά μηνών και των capital controls διευρύνουν δραματικά την απόσταση που τη χωρίζει από τους υπόλοιπους στην ευρωζώνη. Την καθιστούν από μόνη της μια ειδική κατηγορία, με τη μορφή πειραματόζωου, στην τρίτη ταχύτητα του ενιαίου νομίσματος.

Η ανεργία, εκεί που είχε αρχίσει να υποχωρεί, παίρνει πάλι την ανηφόρα. Επιχειρηματικοί κύκλοι επιβεβαιώνουν ότι τα χειρότερα έρχονται από τον Σεπτέμβριο όταν ένα κύμα απολύσεων θα σαρώσει βασικούς κλάδους της οικονομίας. Ο κορμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ασφυκτιά από τους περιορισμούς των κεφαλαίων, δεν μπορεί να κάνει συναλλαγές, να προμηθευτεί και να παραγάγει. Οι προβλέψεις ανεβάζουν την ανεργία σε ποσοστό ακόμη και πάνω από το 30% στο τέλος του χρόνου.

Την ίδια ώρα, μια μεγάλη ανατροπή, με τη μορφή βίαιης καπιταλιστικής συσσώρευσης, εις βάρος του μικρομεσαίου επιχειρηματία συντελείται στην Ελλάδα των capital controls. Οι απαγορεύσεις στη χρηματοδότηση οδηγούν σε μαρασμό και λουκέτο τη μικρομεσαία ελληνική επιχείρηση την ώρα που οι μεγάλες ελληνικές και ξένες πολυεθνικές επιχειρήσεις μέσω των λογαριασμών που διαθέτουν στο εξωτερικό διευθετούν ελεύθερα τις συναλλαγές τους. Κάπως έτσι, οι μικροί δεν θα αντέξουν και οι μεγάλοι θα επικρατήσουν.

Μια παραλλαγή αυτού του παιχνιδιού παίχτηκε στο Χρηματιστήριο από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας του σε καθεστώς κεφαλαιακών περιορισμών. Με τους ξένους επενδυτές ελεύθερους να πωλούν και να αγοράζουν και τους Ελληνες σε καθεστώς περιορισμών, τα παιχνίδια που παίχτηκαν ήταν μεγάλα. Η μετοχική σύνθεση και το μέλλον πολλών εισηγμένων επιχειρήσεων θα κριθεί τους επόμενους μήνες στο Χρηματιστήριο.

Το παράδοξο είναι ότι οι διαδικασίες αυτές συντελούνται από την πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς στην Ελλάδα, η οποία, όπως φαίνεται, δεν διέκρινε βασικές παραμέτρους της ελληνικής καπιταλιστικής εκδοχής που ανέλαβε να διαχειριστεί σε περιβάλλον ενιαίου νομίσματος.