Ευρώπη δεν είναι μόνο ο Βορράς

Το γεγονός ότι η γαλλική κυβέρνηση αλλά ακόμη και ο επίτροπος Μοσκοβισί ανέλαβαν την πρωτοβουλία να υποστηρίξουν την Ελλάδα, μου φαίνεται εξαιρετικά καλή είδηση. Ηταν μια πρωτοβουλία που αναμενόταν εδώ και πολύ καιρό, δεδομένης της ιδεολογικής εγγύτητας ανάμεσα στις κυβερνήσεις του Παρισιού και της Αθήνας. Επιτέλους, μας θύμισε τι σημαίνει να είναι κανείς σοσιαλιστής και δημοκράτης με την πιο βαθιά έννοια του όρου. Πολύ συχνά, αυτή η κυβέρνηση είχε διολισθήσει σε έναν συντηρητικό δρόμο στην οικονομία αφήνοντας να θριαμβεύσει μια ελεύθερη αγορά χωρίς ελέγχους, για να μη μιλήσει κανείς για τη στήριξη στις γερμανικές πολιτικές λιτότητας, η οποία προκαλούσε αμηχανία.

Τώρα ανακτήθηκε η σωστή κατεύθυνση σε σημείο που, όπως φαίνεται, ο Τσίπρας και ο Ολάντ μιλάνε πολύ πιο συχνά στο τηλέφωνο από όσο ανακοινώνεται. Φαίνεται επίσης ότι η ομάδα των τεχνοκρατών του γαλλικού υπουργείου Οικονομικών που συνεργάστηκε με την Αθήνα για τη σύνταξη της πρότασης έκανε εξαιρετική δουλειά. Λέγεται ότι η Ευρώπη κινείται γύρω από τον γαλλογερμανικό άξονα. Μου φαίνεται όμως ότι τα τελευταία χρόνια υπερισχύει η Γερμανία. Σε αυτή τη φάση μου προκαλεί έκπληξη η απουσία της Ιταλίας, η οποία φάνηκε ότι θα έπαιρνε κάποια πρωτοβουλία πριν από περίπου δύο μήνες, αλλά στη συνέχεια εξαφανίστηκε.

Το μήνυμα που έστειλε ο Ολάντ στη Γερμανία είναι απλό: μην υπερβάλλεις. Οι Γερμανοί πιστεύουν ότι είναι οι μοναδικοί κάτοχοι της αλήθειας σε ό,τι αφορά την οικονομία και θέλουν να την επιβάλλουν ακόμη και με τη δύναμη αν είναι απαραίτητο. Ετσι, με τη σχηματική και δογματική εμμονή της επίτευξης των στόχων, τους οποίους καθόρισαν οι ίδιοι και στον χρόνο που αποφάσισαν και πάλι οι ίδιοι, απειλούν να διαλύσουν την Ευρώπη. Μπορεί να είναι αυτός ο πραγματικός στόχος τους ή τουλάχιστον κάποιων εξτρεμιστών της κυβέρνησής τους. Αν ισχύει κάτι τέτοιο, η Γαλλία έπραξε άριστα προσπαθώντας να τους σταματήσει. Πρόκειται για έναν γεωπολιτικό κίνδυνο που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να διατρέξουμε. Δεν είναι αυτή η Ευρώπη που ονειρευόμασταν. Στην Ευρώπη δεν ανήκουν μόνο οι βόρειες χώρες αλλά και οι χώρες του Νότου. Η Ελλάδα έκανε σημαντικές μεταρρυθμίσεις αυτά τα πέντε χρόνια και η διολίσθηση του τελευταίου διαστήματος δεν τις ακυρώνει.  

Ο Ζαν-Πολ Φιτουσί είναι καθηγητής Οικονομικών και επικεφαλής του ινστιτούτου Bruegel. Βιβλία του έχουν κυκλοφορήσει στα ελληνικά, το τελευταίο, «Η νέα πολιτική οικολογία», από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο