Στη γωνιά του κόσμου όπου ζούμε πρώτα παίρνονται αποφάσεις και κατόπιν αναζητούνται επιχειρήματα. Η φωνή της λογικής, ακόμη και όταν δεν καταγγέλλεται ως σύμπτωμα δουλοφροσύνης ή πρόσχημα για την εξυπηρέτηση ύποπτων συμφερόντων, έχει τη δυστυχία να είναι απωθητικά πεζή για την εθνικολαϊκή μεταφυσική.
Θεωρώ άσκοπο, λοιπόν, να κάνω από εδώ έκκληση στη λογική ενώπιον του δημοψηφίσματος. Αντί γι’ αυτό, ετούτες τις πιο κρίσιμες στιγμές που έχει ζήσει η Ελλάδα από τότε που με γέννησε, θα ανοίξω συζήτηση με τον εαυτό μου, γιατί είναι αλήθεια ότι δεν θεωρώ αυταπόδεικτη την ορθότητα ούτε του ΝΑΙ ούτε του ΟΧΙ. Αν το δημοψήφισμα είναι πράγματι μέρος της διαπραγματευτικής τακτικής της κυβέρνησης, τι κέρδη θα μπορούσε να της αποφέρει το ΟΧΙ που επιδιώκει με τόσο προπαγανδιστικό ζήλο και τόσο οργουελικά επινοητικές μεθόδους χειραγώγησης (βλ. ψηφοδέλτιο); Εστω ότι οι δανειστές θορυβούνται και κάνουν κάποιες παραχωρήσεις. Πόσοι πιστεύουν ότι αυτό που θα προκύψει, με οποιοδήποτε όνομα και σε οποιοδήποτε πλαίσιο, θα είναι κάτι πολύ διαφορετικό από την πρόταση των 8 δισ. που υπέβαλε η κυβέρνηση και που, όπως η ίδια παραδέχεται, περιλαμβάνει μέτρα σκληρότατα και επιπλέον υφεσιακά; Πώς θα αντικρίσει ο Πρωθυπουργός τους Ελληνες που ανταποκρίθηκαν στην προτροπή του και ύψωσαν περήφανα το ανάστημά τους λέγοντας ΟΧΙ, μόνο και μόνο για να γονατίσουν αμέσως έπειτα κάτω από το βάρος νέων φόρων;
Αν, από την άλλη, οι δανειστές δεν υποχωρήσουν, το Grexit είναι βέβαιο. Πώς θα διαχειριστεί τότε η κυβέρνηση το έστω προσωρινό (αλλά όχι σύντομης διάρκειας) χάος που θα επέλθει χωρίς να καταφύγει σε ακραία αυταρχικές μεθόδους και αναστολή των δημοκρατικών ελευθεριών, εις βάρος κυρίως των αντιπάλων της, ανοίγοντας έτσι πληγές και λογαριασμούς που ξέρουμε πόσο δύσκολα κλείνουν στην Ελλάδα; Ας πούμε όμως ότι πραγματοποιεί αυτό το θαύμα. Πώς θα εκμεταλλευτεί η χώρα στη συνέχεια τα θεωρητικά πλεονεκτήματα της δραχμής; Με τη σημερινή παραγωγική δομή της είναι αδύνατον. Και για ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο δεν έχουμε ακούσει ποτέ κάτι από την κυβέρνηση, η οποία αντίθετα επιμένει στην αναπαραγωγή και μάλιστα επίταση του παραδοσιακού, με το κράτος εργοδότη (και πάτρωνα), την παρεμπόδιση, τώρα και από ιδεολογική αντιπάθεια, της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας και με μια παιδεία που, τη φροντίδι του κ. Μπαλτά, είναι ανίκανη να συμβάλει στην ανάπτυξη. Αδυνατώ να αποφύγω το συμπέρασμα ότι το δραχμικό καθεστώς δεν θα χρησίμευε (και ενδεχομένως δεν σχεδιάζεται) για την αναδιάρθρωση της οικονομίας αλλά ίσα ίσα για τη διατήρηση του σαθρού status quo. Οι ξένοι «προοδευτικοί» οικονομολόγοι που το πριμοδοτούν βασίζονται σε αφηρημένα σχήματα, μη έχοντας ιδέα για την πραγματική οικονομική, κοινωνική και πολιτική δομή της Ελλάδας.
Το ΟΧΙ επομένως, αν δεν οδηγεί στην άμεση καταστροφή, οδηγεί στη διαιώνιση των παθογενειών του ελληνικού συστήματος και μάλιστα με συνεχώς επιδεινούμενη μορφή, λόγω και της διεθνούς απομόνωσης.
Και το ΝΑΙ; Αραγε θα σώσει τη χώρα, κρατώντας τη σταθερά στην ευρωπαϊκή οικογένεια; Δεν είναι βέβαιο και, δυστυχώς, με τα σημερινά δεδομένα δεν φαίνεται καν το πιθανότερο. Πώς να εφαρμόσει η κυβέρνηση ένα πρόγραμμα στο οποίο είναι διακηρυγμένα αντίθετη; Στην καλύτερη περίπτωση, που θα είναι η χειρότερη, θα προσποιείται ότι το εφαρμόζει, όπως έκαναν οι προηγούμενες, και η χώρα θα αργοσέρνεται εξουθενωμένη προς την έξοδο από το ευρώ. Αλλά και ένα διάδοχο σχήμα θα κυριαρχείται πιθανώς από φθαρμένα πολιτικά υλικά με αποδεδειγμένη δυσανεξία σε βαθιές μεταρρυθμίσεις.
Η ελπίδα του ΝΑΙ είναι ότι η πίεση της κοινωνικής πλειοψηφίας και η επίγνωση ότι αυτή είναι πράγματι η ύστατη ευκαιρία για την Ελλάδα θα μεταθέσει την πρωτοβουλία στα χέρια σημερινών κομπάρσων, αλλά αυθεντικών και όχι γιαλαντζί ή ντεμί ευρωπαϊστών.