[Επιφυλλίδες] Οπως εκείνο το φθινόπωρο

Οι συγκεντρώσεις «Μένουμε Ευρώπη» είχαν μια επιτυχία κάπως αναπάντεχη, προπαντός για τους φιλοκυβερνητικούς κύκλους, που είναι φανερό ότι θορυβήθηκαν: ώστε ο λαός δεν κινητοποιείται μόνο με τα δικά μας συνθήματα, δεν κατεβαίνει στις πλατείες μόνο για να καταγγείλει τα Μνημόνια και τις πολιτικές λιτότητας. 

Σχολιαστές των οποίων συμμερίζομαι τις ανησυχίες στο ζήτημα του ευρωπαϊκού προσανατολισμού δείχνουν ενθουσιασμένοι: επιτέλους οι πλατείες διεκδικούνται δυναμικά και από τον φιλοευρωπαϊκό κόσμο. Κατανοώ τον ενθουσιασμό τους.

Εγώ όμως είδα αυτές τις συγκεντρώσεις με σκεπτικισμό και ανάμεικτα συναισθήματα. Εντάξει, κάπου με ευχαριστεί ότι η σιωπηρή πλειοψηφία υπέρ της παραμονής στην ευρωπαϊκή οικογένεια (όπως τουλάχιστον την καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις) δεν είναι πια σιωπηρή, ότι εκείνοι που κάλεσαν τον λαό να βγει στους δρόμους για «να πάρει στα χέρια του τη διαπραγμάτευση» πήραν το μήνυμα πως ο λαός μπορεί να βγει στους δρόμους και για μια διαπραγμάτευση με διαφορετικές προτεραιότητες από τις δικές τους.

Αλλά πού θα οδηγήσει ένας ανταγωνισμός συλλαλητηρίων υπέρ και κατά, όπου η κάθε πλευρά θα προσπαθεί να υπερισχύσει σε πλήθος, παλμό, επικοινωνιακά χάπενινγκ, συνθήματα τουιτερικής δραστικότητας, κοντολογίς να ασκήσει μεγαλύτερη πολιτική πίεση από την άλλη, ενώ πολιτικοί και δημοσιογράφοι θα σπεύδουν να βγάλουν συμπεράσματα (συνήθως προκατασκευασμένα και εκάστοτε βολικά) για την κομματική ταυτότητα και την ταξική σύνθεση των διαδηλωτών, ρίχνοντας και άλλο λάδι στη φωτιά;

Η τακτική του εκφοβισμού από τα κάτω θα μπορούσε να αναβιώσει, και μάλιστα με όρους πόλωσης μεγαλύτερης από ό,τι το 2011. Η αντισυγκέντρωση των «αντιεξουσιαστών» την περασμένη Δευτέρα στο Σύνταγμα και τα υβριστικά συνθήματα που ακούστηκαν ένθεν και ένθεν ήταν ένας πρώτος σκοτεινός οιωνός.

Την εξέλιξη αυτή την πυροδότησε, ακούσια ή μη, η ίδια η κυβέρνηση. Το προεκλογικό διχαστικό εφεύρημα «μνημονιακοί – αντιμνημονιακοί» αντικαταστάθηκε, σε μια κλιμάκωση της εμφυλιοπολεμικής παράκρουσης, με όρους όπως «τρόικα εσωτερικού» και τρομοκρατικά, ολοκληρωτικής νοοτροπίας διλήμματα του τύπου «ή με εμάς ή με αυτούς».

Κάθε κριτική της εσωτερικής πολιτικής ή της διαπραγματευτικής τακτικής της κυβέρνησης με τους εταίρους, αν δεν αποφέρει σε κάποιον κοσμητικά επίθετα που αρνούνται ευθέως τον πατριωτισμό και την εντιμότητά του, έχει αποτέλεσμα στην καλύτερη περίπτωση τον χαρακτηρισμό του ως «νεοφιλελέ», βραχυγραφία κατασκευασμένη έτσι ώστε να παραπέμπει ηχητικά στον χλεχλέ, δηλαδή στον ασπόνδυλο, κομψευόμενο, γελοίο αστό.
 
Επόμενο ήταν οι «χλεχλέδες» και οι «ξενόδουλοι» να σηκώσουν κάποια στιγμή το γάντι και να απαντήσουν σε ανάλογο ύφος, με βρισιές όπως «αλήτες» και «φασίστες», που ακούστηκαν στις αψιμαχίες της Δευτέρας στο Σύνταγμα.

Οσοι έχουν διαβάσει αρκετή νεοελληνική Ιστορία δύσκολα διώχνουν από το μυαλό τους τον παραλληλισμό με το φθινόπωρο του 1944, προοίμιο των Δεκεμβριανών. Το ΕΑΜ οργάνωνε ογκώδη συλλαλητήρια στο Σύνταγμα, για να απαντήσει την άλλη μέρα η αστική τάξη στον ίδιο χώρο και με τον ίδιο τρόπο. Από εδώ οι «δωσίλογοι» και η «πλουτοκρατία», από εκεί ο «υπόκοσμος» και οι «σλαβοκίνητοι σφαγείς».

Τα πνεύματα οξύνονταν μέρα τη μέρα, ώσπου κατέληξαν εκεί που ξέρουμε. Και τον παραλληλισμό τον κάνει ανησυχητικότερο η νεκρανάσταση συνθημάτων, συμβόλων και όρων εκείνης της εποχής.

Είναι αμφίβολο αν η διαφαινόμενη συμφωνία στις Βρυξέλλες ρίξει τον εμφυλιακό πυρετό, μεταφέροντας την ένταση στο εσωτερικό των κυβερνητικών κομμάτων. Η κυβέρνηση, για να αναπληρώσει την παταγώδη αποτυχία της έξω, ίσως γίνει ακόμη επιθετικότερη μέσα απέναντι σε όσους θεωρεί αντιπάλους της.

Στα Δεκεμβριανά ο ΕΛΑΣ διέπραξε τις χειρότερες ωμότητές του από τη στιγμή που διαγράφηκε καθαρά η ήττα του. Δεν θέλω να πω ότι προβλέπω και εδώ αναλογίες με το τότε, ασφαλώς όχι τέτοιας κλίμακας. Αλλά υπάρχουν μυαλά πρόθυμα να τις κάνουν αληθινές. Ολα είναι δυνατά στη Ζωή…