Πώς και γιατί πρέπει να αλλάξει η ΕΕ

Σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα κερδίζουν συνεχώς έδαφος τα τελευταία χρόνια στις τοπικές, εθνικές και ευρωπαϊκές εκλογές. Πρέπει να ανταποκριθούμε σε αυτή την τάση χτίζοντας μια Ευρωπαϊκή Ενωση πιο δημοκρατική και πιο ικανή να εξασφαλίσει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας που αναμένουν οι πολίτες της.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν από την εποχή της ένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου, η ΕΕ έχει αλλάξει δραστικά: η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ έφερε τη διεύρυνση με 16 νέα κράτη-μέλη, δημιουργήθηκε το κοινό νόμισμα και πλέον οι κανόνες της ΕΕ καθορίζουν ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων, από το περιβάλλον ώς την κοινωνική πολιτική. Χωρίς αμφιβολία η συμμετοχή της Βρετανίας στην ΕΕ είχε σαφή οφέλη για τη χώρα σε ορισμένους τομείς.

Αλλά σε άλλους τομείς σήμαινε απώλεια εθνικής κυριαρχίας και επιβολή μεγαλύτερου γραφειοκρατικού βάρους στις επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να εξαντληθεί σχεδόν η συγκατάθεση των βρετανών πολιτών για συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ.

Αρα, τι θέλει να πετύχει η βρετανική κυβέρνηση με αυτήν τη διαπραγμάτευση; Για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των βρετανών πολιτών στην ΕΕ, πρέπει να εργαστούμε από κοινού με τους ευρωπαίους εταίρους μας ώστε να συμφωνήσουμε σε μια δέσμη μεταρρυθμίσεων που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες του 21ου αιώνα και θα ωφελήσει όχι μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και τα 28 κράτη-μέλη.

Πρώτον, σε ό,τι αφορά τις θέσεις εργασίας και την ανάπτυξη, η δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ΕΕ είναι πολύ χαμηλότερος από αυτόν που απαιτείται ώστε να μειωθεί η ανεργία σε ανεκτά επίπεδα ενώ, παράλληλα, δέχεται διαρκώς πιέσεις όχι μόνο από την Ασία αλλά και από τις ΗΠΑ.

Εάν πρόκειται να διατηρήσουμε το ευρωπαϊκό βιωτικό επίπεδο, πρέπει να δώσουμε τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις μας να μπουν στον διεθνή ανταγωνισμό πιο αποτελεσματικά μέσω της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς, ιδιαίτερα στους τομείς των υπηρεσιών, της ψηφιακής οικονομίας και της ενέργειας.

Πρέπει επίσης να είμαστε ανοιχτοί στο παγκόσμιο εμπόριο και να ολοκληρώσουμε τις συμφωνίες εμπορίου με τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς επίσης και με τις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας και της Νότιας Αμερικής. Και θα πρέπει να δημιουργήσουμε ένα κανονιστικό πλαίσιο που δεν θα εμποδίζει αλλά θα ενδυναμώνει τις επιχειρήσεις να δημιουργήσουν την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας που έχουμε ανάγκη.

Δεύτερον, θέλουμε μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέπουν στις χώρες που το επιθυμούν, να προχωρήσουν στην ενοποίηση, διασφαλίζοντας παράλληλα τα συμφέροντα των μελών που δεν επιθυμούν κάτι τέτοιο.

Η πιο σαφής τέτοια περίπτωση ενοποίησης είναι αυτή της ευρωζώνης: το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιθυμεί να τη σταματήσει, αντιθέτως τη στηρίζει, χρειάζεται όμως εγγυήσεις ότι τα συμφέροντα όσων δεν μετέχουν στην ευρωζώνη θα προστατευτούν.

Αυτή η έννοια της Ευρώπης των δύο πυλώνων, με σαφώς καθορισμένες σχέσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης και των υπόλοιπων κρατών-μελών της ΕΕ εντός της ενιαίας αγοράς, με κοινούς θεσμούς, αποτελεί συνέχεια της υπάρχουσας αρχιτεκτονικής της Συνθήκης Σένγκεν και της Τραπεζικής Ενωσης και είναι θετική για όλους.

Επιτρέπει την περαιτέρω ολοκλήρωση της ευρωζώνης με σεβασμό στα συμφέροντα των κρατών που δεν μετέχουν και αναγνωρίζει ότι παρά το γεγονός πως πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ βρίσκουν ελκυστική την ιδέα τής διαρκώς στενότερης ένωσης, δεν ταιριάζει σε όλους.

Τρίτον, πιστεύουμε ότι τα εθνικά Κοινοβούλια πρέπει να έχουν πιο ενισχυμένο ρόλο στο να φέρνουν τις αποφάσεις της ΕΕ πιο κοντά στους πολίτες αλλά και στην ορθή εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, σύμφωνα με την οποία οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατόν εγγύτερα στους πολίτες που αφορούν.

Πολύ συχνά η ΕΕ ασκεί την εξουσία της σε τομείς όπου οι αποφάσεις θα μπορούσαν να έχουν ληφθεί σε εθνικό, περιφερειακό ή και τοπικό επίπεδο χωρίς να προκαλείται κανένα πρόβλημα στην εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς ή της ΕΕ. Επιθυμούμε να ενισχύσουμε τον ρόλο των εθνικών Κοινοβουλίων επιτρέποντας, για παράδειγμα, σε έναν αριθμό Κοινοβουλίων κρατών-μελών να μπορούν να μπλοκάρουν ευρωπαϊκούς κανονισμούς στο μέλλον.

Η ΕΕ πρέπει να δείχνει τον ανάλογο σεβασμό στις δομές διακυβέρνησης που είναι πιο κοντά στους ευρωπαίους πολίτες και ως εκ τούτου λογοδοτούν σε αυτούς με πιο άμεσο τρόπο. Συμφωνούμε απόλυτα με τη θέση της Ολλανδίας: «Ευρώπη όπου είναι απαραίτητο, εθνικές κυβερνήσεις όπου είναι δυνατό».

Τέταρτον, δεχόμαστε την ελεύθερη μετακίνηση των πολιτών για εργασία ως μία από τις τέσσερις βασικές ελευθερίες της ΕΕ και ως εκ τούτου αυτές οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν σκοπό να την περιορίσουν.

Παρά ταύτα, επιθυμούμε να εμποδίσουμε τυχόν καταχρήσεις του βρετανικού συστήματος πρόνοιας και να περιορίσουμε τα κίνητρα που ωθούν υψηλής εξειδίκευσης εργαζομένους να έρχονται στη Βρετανία για να αναλάβουν θέσεις εργασίας χαμηλής εξειδίκευσης. Αυτή η πρακτική υπονομεύει την οικονομική ανάπτυξη των χωρών από όπου προέρχονται οι εργαζόμενοι αυτοί αλλά και την εμπιστοσύνη στο κατά πόσο είναι δίκαιη η ελεύθερη μετακίνηση στις χώρες προορισμού.

Πρέπει επίσης να αναπτύξουμε κι άλλες ελευθερίες, και συγκεκριμένα την ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών και κεφαλαίων, ώστε να διασφαλίσουμε πως η σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου σε όλη την Ευρώπη δεν εξαρτάται μόνο από την ελεύθερη μετακίνηση των πολιτών.

Η προσέγγισή μας σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις είναι θετική και με διάθεση ειλικρινούς και ανοιχτού διαλόγου. Ακούμε με προσοχή τους εταίρους μας και είμαστε πρόθυμοι να συμφωνήσουμε σε μεταρρυθμίσεις που θα βοηθήσουν όλα τα κράτη-μέλη να ακμάσουν τον 21ο αιώνα.

Μια τέτοια έκβαση θα είναι προς το συμφέρον των Ευρωπαίων και στις δυο μεριές της Μάγχης.