[Στιγμές] Τροφή για την ανθρωπότητα

Τον Μάιο εγκαινιάστηκε στα περίχωρα του Μιλάνου η Παγκόσμια Εκθεση του 2015, με θέμα «Η διατροφή του πλανήτη, ενέργεια για τη ζωή». Οι αντιφάσεις πολλές. Το πιο ακριβό περίπτερο στην Expo του Μιλάνου ανήκει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία ξόδεψαν 72 εκατομμύρια ευρώ για την εκπροσώπηση μιας χώρας της οποίας η γεωργία αντιπροσωπεύει μόλις το 0,8% του ΑΕΠ και εισάγει την πλειοψηφία των τροφίμων που καταναλώνουν οι πολίτες της. Ομως η μεγάλη ειρωνεία γι’ αυτή την παγκόσμια γιορτή της διατροφής είναι οι αριθμοί: στις αναπτυγμένες χώρες οι κάτοικοι καταναλώνουν 2.868 θερμίδες καθημερινά, την ώρα που περίπου 800 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από χρόνιο υποσιτισμό.

Τα τρόφιμα στον κόσμο μας παράγονται σε 570 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων (FAO). Η συντριπτική πλειοψηφία (περίπου 80%) είναι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, όμως η πραγματική δύναμη ανήκει στους μεγάλους αγοραστές, δηλαδή τη βιομηχανία τροφίμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία, πρόκειται για έναν κλάδο αξίας 2,3 δισ. ευρώ, που εκπροσωπεί το 3% της παγκόσμιας οικονομίας, με τις τρεις μεγαλύτερες εταιρείες να έχουν συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής: Nestle, Archer Daniels και Bunge. Η επισιτιστική ασφάλεια του πλανήτη, προειδοποιούν οι ειδικοί, εξαρτάται από το τι θα κάνουν οι μεγάλες εταιρείες, καθώς οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις πληθαίνουν. «Η δύναμη στον χώρο των τροφίμων συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερα χέρια» λέει η Λουρντ Μπενταβίδες, υπεύθυνη για την τροφική ασφάλεια της οργάνωσης Oxfam. «Αυτό τους δίνει μεγάλο έλεγχο σε όλη την αλυσίδα, στην τιμολόγηση, τη διαχείρηση των αποθεμάτων και σημαντική επιρροή στη λήψη πολιτικών αποφάσεων».

Σύμφωνα με τον FAO, για να τραφούν οι 9,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι που θα ζουν στον πλανήτη το 2050, χρειάζονται ετησίως επενδύσεις ύψους 83 δισ. δολαρίων. Και ποιες είναι οι προκλήσεις; Καταρχήν, το έδαφος και το νερό. Μόνο το 11% των χερσαίων εκτάσεων του πλανήτη είναι καλλιεργήσιμο, όμως θεωρητικά θα αρκούσε για να σιτίσει την ανθρωπότητα. ΕΑΝ οι καταναλωτικές συνήθειες διατηρούνταν όπως είναι σήμερα. Ομως καθώς διαρκώς αλλάζουν, οι ειδικοί υπολογίζουν ότι το 2050 θα πρέπει οι καλλιεργήσιμες περιοχές να αυξηθούν κατά 70% για να είναι επαρκείς. Παράλληλα θα πρέπει να αυξηθεί κατά 64 δισ. κυβικά μέτρα το φρέσκο νερό για πότισμα, προκειμένου να παραχθούν τα τρόφιμα που απαιτούνται.

Ενα μέλλον που ήδη φαντάζει ζοφερό, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη και η κλιματική αλλαγή, που ήδη προκαλεί προβλήματα σε πολλές χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Μόνο η τεχνολογία θα δώσει τη λύση, υποστηρίζουν οι ειδικοί. Διότι το θέμα δεν είναι μόνο η επάρκεια αλλά και η ποιότητα των τροφών που καταναλώνουμε.