[Εναλλακτικά] Ο καπετάν Γιώτης

Σαν χθες συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από τον θάνατο του Χαρίλαου Φλωράκη και αύριο έχει διοργανωθεί πολιτικό μνημόσυνο στον τάφο του στο χωριό του το Παλιοζογλώπι Καρδίτσας παρουσία και του γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα. Μια χώρα αρκετά επετειολάγνα θα αφιερώσει φαντάζομαι σήμερα ένα μέρος των εμπνεύσεών της στο Ιντερνετ με αφορμή τον ιστορικό κομμουνιστή ηγέτη.

Κι όμως μέσα στον λυρισμό χωράει και μια πιο ώριμη σκέψη γι’ αυτή τη μεγάλη προσωπικότητα. Ειδικά σήμερα που η γενιά του Φλωράκη βιολογικά έχει κλείσει τον κύκλο της και στα πράγματα κυριαρχεί ένα τμήμα της γενιάς της ΕΔΑ, ένα μέρος της γενιάς του Πολυτεχνείου, ένα μεγαλύτερο των καταλήψεων κατά του 815 και η γενιά του Τσίπρα, δηλαδή η γενιά που γαλουχήθηκε στις καταλήψεις κατά του πολυνομοσχεδίου του Βασίλη Κοντογιαννόπουλου.

Θα ήταν σχεδόν μεταφυσικό, μιλώντας για τον Χαρίλαο, να τον αποσπάσουμε από τον χώρο και τον χρόνο όπου έδρασε και από τον βιότοπό του, δηλαδή το κόμμα του. Θα ήταν όμως και σχεδόν ισοπεδωτικό να παραπέμψουμε τα πάντα στο συλλογικό. Η προσωπικότητα έχει πάντα τον ρόλο της. Και αυτή η τελευταία ήταν αρκετά γοητευτική. Μέλος μιας χορείας μεγάλων προσώπων όπως ο Αμπατιέλος, η Μίνα Γιάννου, ο Νίκος Καλούδης, ο Καλαμπόγιας και άλλοι (μιλώ για το ΚΚΕ) ζυμώθηκε στη μεταξική δικτατορία, στο εαμικό έπος, στο εμφυλιακό και μετεμφυλιακό τραύμα. Και ο Χαρίλαος μεταπολιτευτικά συνέβαλε στην εμβάθυνση της δημοκρατίας και των κοινωνικών αγώνων και στο γεφύρωμα των πολιτικών αντιθέσεων χωρίς ποτέ να παραιτηθεί από την ταξική ματιά του.

Αγιογραφώ; Ελπίζω όχι. Γιατί πίσω από τον γόητα ηγέτη με την προφορά και τις συμπυκνωμένης σοφίας ατάκες, πίσω από τον αυτομορφωμένο διανοούμενο που δεν έβγαλε ποτέ το κοστούμι της εγγενούς λαϊκότητας, ήταν το πρόσωπο που έλαβε μέρος με πάθος σε έναν αιματηρό Εμφύλιο και που τα επόμενα χρόνια στο όνομα μιας κομματικότητας συνέβαλε με τη σειρά του στη διαγραφή κάθε αντίθετης φωνής όπως η ΚΝΕ το 1989 με ηγέτη τον Γιώργο Γράψα.

Η συγκυβέρνηση με την «επάρατη» Δεξιά τού χρεώνεται επίσης από μερίδα της Αριστεράς. Το θέμα είναι όμως αλλού: οι συνθήκες είναι που γίνονται βιότοπος για την ανάδειξη μεγάλων προσωπικοτήτων; Και αν ναι, γιατί η σημερινή συγκυρία της κρίσης δεν γίνεται βατήρας για νέους Χαρίλαους; Γιατί η Ιστορία γίνεται συχνά μαμή νέων αφηγήσεων, αλλά γράφεται από ανθρώπους με πάθη, λάθη και γοητεία.