Η νόσος των καπνιστών και η σημασία της αποκατάστασης

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια μία από τις βασικές νόσους που απασχολούν τη σύγχρονη ιατρική. Το κάπνισμα αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα ανάπτυξης της νόσου ενώ άλλοι παράγοντες που οδηγούν στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια είναι η έκθεση σε καύση βιομάζας, η εργασία σε υπόγειες στοές, καθώς και οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις. Παλαιότερα, υπήρχε η αντίληψη ότι είναι μια ασθένεια των ηλικιωμένων, ενώ τα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι η νόσος εμφανίζεται κυρίως μεταξύ τέταρτης και πέμπτης δεκαετίας της ζωής. Στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι μεγάλο, με 500.000 ασθενείς, οι μισοί από τους οποίους δεν το γνωρίζουν! Για να γίνει η διάγνωση της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας είναι απαραίτητη μια απλή εξέταση, η σπιρομέτρηση.

Για τη διαχείριση της νόσου υπάρχουν εξατομικευμένες φαρμακευτικές αγωγές που ανταποκρίνονται και καλύπτουν τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια κυκλοφόρησαν νεότερες θεραπείες, που με μια εισπνοή καλύπτουν τις ανάγκες του ασθενούς για όλη τη διάρκεια της ημέρας.  Βέβαια, πέρα από τη φαρμακευτική αγωγή υπάρχουν και άλλες δράσεις που μπορεί να ωφελήσουν άμεσα τον ασθενή με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Αυτές είναι η διακοπή καπνίσματος, ο εμβολιασμός και η πνευμονική αποκατάσταση, η οποία προτείνεται και από τις διεθνείς συστάσεις διαχείρισης της νόσου.

Η πνευμονική αποκατάσταση βοηθά στη μείωση των συμπτωμάτων, στη βελτίωση ποιότητας ζωής και στην αύξηση της φυσικής και συναισθηματικής συμμετοχής του ασθενούς σε καθημερινές δραστηριότητες. Είναι σημαντικό οι ασθενείς να γνωρίζουν ότι λαμβάνοντας μέρος σε προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν προβλήματα, όπως είναι η μυϊκή αδυναμία, η απώλεια βάρους, ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι ψυχικές μεταπτώσεις και κυρίως η κατάθλιψη. Με τη συμμετοχή σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα οι ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια συνεχίζουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια και ποιότητα.

Δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλά τμήματα πνευμονικής αποκατάστασης στην Ελλάδα. Δύο τέτοια, καλά οργανωμένα τμήματα, ενταγμένα στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας, βρίσκονται στην Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών και στον Β’ Παθολογικό Τομέα του στο Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Σωτηρία.

Με την ενημερωτική εκστρατεία υπό τον τίτλο Αναπνέω η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με τη Novartis, μετέχει ενεργά και συστηματικά στις δράσεις του ΣΕΓΑΣ. Ετσι, στις 3 Μαΐου 2015, μια ομάδα 30 ατόμων της εκστρατείας Αναπνέω έλαβε μέρος στη διαδρομή των 5.000 μ. του Ημιμαραθωνίου της Αθήνας, με στόχο να αποδείξει ότι η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια δεν εγκλωβίζει τον ασθενή και πως εάν επισκεφθεί τον ειδικό πνευμονολόγο μπορεί να έχει μια καλύτερη ποιότητα ζωής!

Ο Μιχάλης Τουμπής είναι πνευμονολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας