[Διαστάσεις] Με όραμα την Ευρώπη

Για δύο ώρες χθες το μεσημέρι βγήκαμε από τον μικρόκοσμό μας, από τις γραφικότητες της Ζωής Κωνσταντοπούλου για τα μεταλλικά νερά και τις όχι ακριβώς γραφικότητες του Αλέξανδρου Τριανταφυλλίδη για τις αληθινές γυναίκες και τους ψεύτικους άντρες, και μεταφερθήκαμε στην Ευρώπη. Την ώρα που ο Λεωνίδας Καβάκος ερμήνευε με μαγικό τρόπο το Κοντσέρτο για βιολί του Σιμπέλιους, ενώ ο Σάιμον Ρατλ τον κοιτούσε με τα χέρια σταυρωμένα και στην ασφυκτικά γεμάτη αίθουσα του Μεγάρου επικρατούσε απόλυτη σιωπή, νόμιζες ότι η Ελλάδα είναι πράγματι ένα ισότιμο μέλος της Ευρώπης, ένας «συνιδιοκτήτης» της, όπως είπε σε ένα από τα λυρικά ξεσπάσματά του ο Αλέξης Τσίπρας.

Ας ανακεφαλαιώσουμε την πολιτική επικαιρότητα. Εκλογές, φέτος τουλάχιστον, δεν θα γίνουν: κάτι τέτοιο, εκτός του ότι θα ήταν απαγορευτικά ακριβό, θα είχε και υψηλό πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση, αφού θα απαιτούσε την παραίτησή της και την προσωρινή άσκηση της εξουσίας από υπηρεσιακό πρωθυπουργό. Δημοψήφισμα δύσκολα θα γίνει: κάτι τέτοιο, εκτός του ότι θα συναντούσε την κάθετη αντίθεση των εταίρων μας, θα ήταν και εξαιρετικά επικίνδυνο. Συμφωνία δεν μπορεί παρά να υπάρξει, έστω και την τελευταία στιγμή, έστω και στο «και ένα» – ούτε οι Ευρωπαίοι ούτε οι Ελληνες θέλουν στην πραγματικότητα ένα Grexit όσο κι αν κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ένα ατύχημα. Καιρός είναι, λοιπόν, να αποκτήσει η χώρα αντιπολίτευση.

Εάν οι παραπάνω εκτιμήσεις είναι ακριβείς, εάν δηλαδή έστω και με τη βοήθεια ενός ανασχηματισμού παραμείνει στην εξουσία μια κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, η ανάγκη να συγκροτηθεί επειγόντως ένα «φιλευρωπαϊκό μέτωπο» με εκλογικούς σκοπούς υποχωρεί. Μια συμμαχία της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του Ποταμιού θα ήταν έτσι κι αλλιώς δύσκολη. Λόγω του εκλογικού νόμου (που στερεί το μπόνους των 50 εδρών από τις συμμαχίες), λόγω της άρνησης του Σταύρου Θεοδωράκη να συνεργαστεί με το «παλιό» πολιτικό σύστημα, λόγω της προφανούς αδυναμίας να βρεθεί ένας άνθρωπος που θα ηγούνταν ενός τέτοιου σχήματος. Τα κόμματα αυτά κερδίζουν λοιπόν τώρα λίγο χρόνο για να σχεδιάσουν τη στρατηγική τους.

Τι θέση θα έχει η Ευρώπη σε αυτή τη στρατηγική; Μπορεί η οικοδόμηση μιας πραγματικά ενωμένης Ευρώπης να αποτελέσει το όραμα στο οποίο να στηριχθεί ένα καινούργιο κόμμα όπως Το Ποτάμι ή η ιδέα αυτή είναι θεωρητική, ουτοπική, ελιτίστικη; Ο προβληματισμός αυτός δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε όλη την Ευρώπη, με αφορμή και τις επικείμενες εκλογές στη Βρετανία, μαίνεται η συζήτηση για τον ρόλο των εθνικών κρατών. Οσο όμως η Ευρώπη λοιδoρείται για την υποκρισία ή την ατολμία με την οποία αντιμετωπίζει όλες τις προκλήσεις της εποχής, από την οικονομική κρίση μέχρι τη Συρία κι από το Μεταναστευτικό μέχρι το Ουκρανικό, τόσο καταδεικνύεται ότι όλα αυτά τα προβλήματα μπορεί να επιλυθούν με περισσότερη και ισχυρότερη Ευρώπη – όχι με μεγαλύτερη εθνική μοναξιά. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για την Ελλάδα, που εξακολουθεί να παραπατά στις ψευδαισθήσεις της.

Να γιατί το «Κοντσέρτο της Ευρώπης» ήταν σημαντικότερο από τις πρωτομαγιάτικες συγκεντρώσεις με τα γνωστά, κούφια συνθήματά τους.