[Στιγμές] Μπροστά στην ανοιχτή θάλασσα

H Ναταλί Νουγκερέντ ταξίδεψε πρόσφατα σε μια μικρή πόλη στα ανατολικά της Βρετανίας για να συναντήσει μια παλιά της φίλη. Η 49χρονη πρώην διευθύντρια της «Μοντ» είχε γνωρίσει τη βρετανίδα καθηγήτρια πολλά χρόνια πριν, «όταν η Βρετανία βρισκόταν ακόμα υπό τον έλεγχο της Θάτσερ και η Γαλλία ετοιμαζόταν να εκλέξει τον πρώτο μεταπολεμικό Σοσιαλιστή πρόεδρο». Η έμπειρη δημοσιογράφος ήταν πεπεισμένη για τη φιλοευρωπαϊκή στάση της φίλης της, που διδάσκει γαλλικά και γερμανικά. «Ανήκουμε και οι δύο», γράφει η Νουγκερέντ στην «Γκάρντιαν», «σε μια γενιά που ακόμα ορίζεται από την ευρωπαϊκή ιστορία του 20ού αιώνα, με κυρίαρχο στοιχείο την πτώση του Τείχους του Βερολίνου».

Οταν λοιπόν ρώτησε τη φίλη της πόσο σημαντικό είναι να παραμείνει η Βρετανία στην ΕΕ, έμεινε έκπληκτη από την απάντηση: «Υποθέτω ότι είναι καλύτερο να είσαι μέρος κάτι πιο μεγάλου, παρά μόνος σου. Η Βρετανία όμως θα πρέπει να μπορεί να αποφασίζει για κάποια πράγματα μόνη της, για παράδειγμα πώς χειριζόμαστε τους φυλακισμένους». Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είναι τόσο δαιδαλώδεις ώστε δεν προκαλεί έκπληξη, σημειώνει η Νουγκερέντ, το γεγονός ότι πολλοί δεν γνωρίζουν τη διαφορά μεταξύ της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Και είναι ενδεικτικό της σύγχυσης που επικρατεί στη Βρετανία για την Ευρώπη.

Τρεις εβδομάδες πριν από τις εκλογές στη Βρετανία που μπορεί να ξαναφέρουν τους Τόρις στην κυβέρνηση και μαζί τους ένα δημοψήφισμα το 2017 για την παραμονή της χώρας στην ΕΕ είναι ενδιαφέροντα όσα ακούγονται στις προεκλογικές συζητήσεις. «Πολλά από τα θέματα που ενδιαφέρουν τον κόσμο, από την οικονομική ανταγωνιστικότητα έως την εθνική ασφάλεια, τη μετανάστευση και το περιβάλλον, μπορεί να αντιμετωπιστούν μόνο με συλλογική δράση. Πώς μπορούμε να διαπραγματευθούμε με την Κίνα ή να αντιμετωπίσουμε τα μεταναστευτικά κύματα από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή;».

Οι διαμάχες, ένα Brexit ή ένα Grexit θα μας κάνουν μόνο πιο αδύναμους, υποστηρίζει η Γαλλίδα, και θα εκθέσουν τις δημοκρατίες μας σε κινδύνους. Βέβαια, απουσία μιας οποιασδήποτε θετικής προσέγγισης απέναντι στην Ευρώπη, ίσως τελικά το μόνο που θα μας κρατήσει μαζί να είναι ο φόβος για το άγνωστο. Μέχρι τα λόγια περί αλληλεγγύης και ενότητας να γίνουν πραγματικότητα. Αν γίνουν.

Το 1944, λίγο πριν από την D-Day ο Τσόρτσιλ είπε στον Ντε Γκολ ότι «κάθε φορά που η Βρετανία θα πρέπει να αποφασίσει μεταξύ της Ευρώπης και της ανοιχτής θάλασσας, θα επιλέγει την ανοιχτή θάλασσα». Βέβαια, δύο χρόνια αργότερα κατά την ομιλία του στη Ζυρίχη ζήτησε τη δημιουργία των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης». Ισως γιατί τελικά, καταλήγει η Ναταλί Νουγκερέντ, είναι πράγματι καλύτερο να είσαι μέρος κάτι πιο μεγάλου, παρά να στέκεσαι μόνος σου. Μπροστά στην ανοιχτή θάλασσα.