[Στιγμές] Η γενιά της κρίσης

Τα πανεπιστήμια και οι σχολές δημοσιογραφίας έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια χώροι απογοήτευσης. Οι μεγάλοι οργανισμοί, έχοντας πληγεί από την κρίση, δεν μπορούν να απορροφήσουν τους μεγάλους αριθμούς νέων που είναι ικανοί και πρόθυμοι να υπηρετήσουν τη δημοσιογραφία. Πολλοί απόφοιτοι δημοσιογραφικών σχολών γίνονται τηλεφωνητές, πωλητές ή ασφαλιστές. Αλλοι δεν το βάζουν κάτω. Η Μεξικανή Αλεχάντρα Σάντσεζ και οι Ισπανοί Χοσέ Λουίς Πάρδο και Πάμπλο Φέρι (φωτογραφία), τρεις δημοσιογράφοι που ακόμα δεν έχουν συμπληρώσει τα 30 τους χρόνια, αποφάσισαν το 2011 να αγοράσουν μια σακαράκα και να διασχίσουν την αμερικανική ήπειρο από τον Βορρά στον Νότο, γράφοντας μία σειρά ρεπορτάζ για το λαθρεμπόριο ναρκωτικών. Η δουλειά τους τιμήθηκε πρόσφατα με το βραβείο Ortega y Gasset που απονέμεται κάθε χρόνο από την εφημερίδα «Ελ Παΐς», ενώ κέρδισαν και το εθνικό βραβείο δημοσιογραφίας του Μεξικού.

Οι εμπειρίες τους καταγράφτηκαν στο βιβλίο «Narcoamerica». Μέσα από το κοινό πρόβλημα της διακίνησης ναρκωτικών που επηρεάζει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο όλες τις χώρες της αμερικανικής ηπείρου, οι τρεις δημοσιογράφοι προσπάθησαν να εξηγήσουν την πολύπλοκη πραγματικότητα της Λατινικής Αμερικής, τι συμβαίνει με τους πολλούς που ζουν εκτός νόμου και όσους ακολουθούν τους νόμους κατά βούληση. Ολα αυτά σημαίνουν την αργή αλλά σταθερή δημιουργία μιας ναρκοκοινωνίας, μιας περιοχής δηλαδή όπου γίνεται όλο και πιο δύσκολο να διακρίνει κάποιος το καλό από το κακό. Για τον Ιταλό Ρομπέρτο Σαβιάνο, συγγραφέα του «Γόμορρα», δηλαδή της ιστορίας της Καμόρα, ο οποίος έγραψε και τον πρόλογο του βιβλίου των νέων, αυτοί οι τρεις χρησιμοποίησαν «τη μέθοδο του χρονογράφου, τα λόγια του δημοσιογράφου και τον φακό του συγγραφέα».

Το ταξίδι τους δεν ήταν εύκολο. Ξεκινώντας από την Πόλη του Μεξικού προς την Οαξάκα πήραν λάθος δρόμο, χρειάστηκαν περισσότερες από 12 ώρες για μια παράκαμψη μέσα από τα βουνά, κοιμήθηκαν σε ένα ξενοδοχείο με πόρνες και ναρκομανείς και στην επόμενη στάση τούς λήστεψαν. Από τις ιστορίες τους ξεπηδούν ενδιαφέροντες ήρωες όπως ο Ρεϊνάλντο, ένας ψαράς που μια μέρα βρίσκει ένα δέμα κοκαΐνης, το οποίο κάποιοι έχουν ρίξει από τον αέρα με αλεξίπτωτο. Οι συζητήσεις με τους απλούς ανθρώπους αλλά και με ειδικούς, οι μαρτυρίες και οι στατιστικές, όλα αυτά συνθέτουν ένα ενδιαφέρον παζλ.

«Πρόκειται για ένα βιβλίο με κοινωνικό χαρακτήρα» εξηγεί ο Πάρδο. «Εμείς δεν είμαστε ειδικοί στα ναρκωτικά. Αφαιρούμε τις ετικέτες και τα στερεότυπα και προσπαθούμε να καταγράψουμε και να κατανοήσουμε την πραγματικότητα. Τι κάνει κάποιον να σκοτώσει στα 13 του; Πώς καταλήγει σε αυτόν τον κόσμο; Είναι ένας τρόπος να καταλάβουμε τη φτώχεια, τη διαφθορά και τις ανισότητες σε αυτή την περιοχή του κόσμου».