Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα οδήγησε στο να ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για την ένταξη στην ευρωζώνη χωρών στα ανατολικά της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στην Πολωνία, για παράδειγμα, η βασική διαφωνία μεταξύ των δύο κυριότερων διεκδικητών του προεδρικού αξιώματος στις εκλογές του Μαΐου είναι το εάν η μεγαλύτερη οικονομία της Ανατολικής Ευρώπης θα πρέπει να εγκαταλείψει το ζλότι και να υιοθετήσει το ευρώ. Στην Τσεχία ο πρωθυπουργός της χώρας δήλωσε ότι η ένταξη στην ευρωζώνη μάλλον θα βοηθήσει την οικονομία αφότου ο πρόεδρος αντέδρασε στην πολιτική της κεντρικής τράπεζας (η οποία αντιτίθεται σε μια τέτοια εκδοχή) να διορίσει φιλοευρωπαϊστές υπεύθυνους σε θέσεις-κλειδιά.
«Είναι πολύ ενδιαφέρον το πώς έχουν αλλάξει τα πράγματα» λέει ο Γουίλιαμ Τζάκσον, στέλεχος μεγάλης επενδυτικής εταιρείας. «Τα όσα ακούγαμε για το ευρώ τα τελευταία χρόνια ήταν αρνητικά, ήταν σαν ένας μπαμπούλας. Τώρα είναι απορίας άξιον πώς θα υπάρξει ένα θετικό αφήγημα για το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα». Τα εμπόδια είναι ουκ ολίγα. Η Ρουμανία – για την οποία η πρόβλεψη είναι να ενταχθεί στο ευρώ το 2019 – και η Ουγγαρία δεν πληρούν τα οικονομικά κριτήρια. Στην Πολωνία υπάρχουν νομικά εμπόδια και η σημερινή τσεχική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι δεν θα ορίσει ημερομηνία ένταξης στη διάρκεια της τετραετούς θητείας της. Μέχρι στιγμής οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τόσο οι Τσέχοι όσο και οι Πολωνοί αντιτίθενται στην προοπτική να μπουν στην οικογένεια του ευρώ.
Από το 2008 η τσεχική κορόνα έχει χάσει το 13% της αξίας της έναντι του ευρώ, ενώ το πολωνικό ζλότι, το ουγγρικό φιορίνι και το ρουμανικό λεβ πάνω από 20% – γεγονός που κάνει τις εξαγωγές αυτών των χωρών πιο ανταγωνιστικές και βοηθά στην ανάπτυξη.
Στην Τσεχία το βασικό κυβερνητικό κόμμα του δισεκατομμυριούχου υπουργού Οικονομίας Αντρέι Μπάμπις, παρά τη φιλοευρωπαϊκή προσέγγισή του, είναι δύσκολο να συγκεντρώσει πολιτική συναίνεση. «Για φαντάσου να ζητήσουν κι από εμάς να στηρίξουμε απείθαρχες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου» είπε πρόσφατα ο Μπάμπις. Στην Πολωνία ο υποψήφιος πρόεδρος της αντιπολίτευσης Αντρέι Ντούντα υιοθέτησε το σύνθημα «Ναι στην Ευρώπη, όχι στο ευρώ» και κατηγορεί τον πρόεδρο Κομορόφσκι ότι προσπαθεί να καταστρέψει τις πολωνικές οικογένειες υιοθετώντας ένα νόμισμα που θα οδηγήσει σε άνοδο των τιμών.
Κάποιες χώρες δεν έχουν καν την πολυτέλεια της συζήτησης. Στην Κροατία η κρίση οδήγησε στην εγκατάλειψη του χρονοδιαγράμματος για την ένταξη, ενώ στη Βουλγαρία, παρότι υπάρχει η πολιτική συναίνεση για την υιοθέτηση του ευρώ, η ένταξη δεν προβλέπεται πριν από το 2018. Οσο για τη Ρουμανία, τη δεύτερη πιο φτωχή χώρα της ΕΕ, θα πρέπει πρώτα να αναπτυχθεί προτού μπορέσει να επωφεληθεί από το κοινό νόμισμα.