[Γνώμη] Οίκοι και κάτοικοι

Η σπουδή του οίκου πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch να υποβαθμίσει – κατά τρεις μάλιστα μονάδες – την ελληνική οικονομία, τη στιγμή που όλα είναι ακόμα ανοικτά, δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί μορφή πίεσης. Πίεσης που προέρχεται από τη διαρκούσα αβεβαιότητα αλλά και μαρτυρεί μια προϊούσα ανυπομονησία. Για μια ακόμα φορά οι αγορές, μέσω των πιστοληπτικών οίκων, υπερακοντίζουν τον ρόλο τους: διαμορφώνουν αντί να καταγράφουν. Από εργαλεία γίνονται παίκτες. «Προβλέπουν» το απρόβλεπτο – έτσι παίζουν και συνήθως χάνουν την αξιοπιστία τους: η ευρωπαϊκή εποπτική Αρχή, η ΕΣΜΑ, στο διοικητήριο της οποίας συμμετέχει ο γράφων, εξετάζει και όλο και πιο συχνά τιμωρεί τους οίκους για εσφαλμένες διαδικασίες ή υπέρβαση ρόλου.

Στην προκειμένη περίπτωση, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στις διαγνώσεις αλλά στον χρόνο κατά τον οποίο γίνονται. Θα μπορούσε κανείς να δεχτεί ότι, όπως διατείνεται η Fitch, σήμερα υπάρχει πράγματι θέμα εμπιστοσύνης των επενδυτών λόγω αβεβαιότητας, η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας έχει ανασταλεί και υπάρχουν καθυστερήσεις, ακόμα και πιθανότητες ανατροπών. Μεγαλύτερη όμως σημασία έχει το αύριο, που είναι κυριολεκτικά αύριο: μετά την επταμερή συνάντηση των Βρυξελλών και την επίσκεψη του Πρωθυπουργού στη Γερμανία έχει επισυμβεί μια σειρά από κρίσιμα γεγονότα που μπορεί να μην έχουν ακόμα μεταφραστεί σε αποφάσεις, όμως τις προετοιμάζουν: πλήρης αποδοχή του ευρωπαϊκού πλαισίου, δημοσιοποίηση της επιτακτικής ανάγκης ρευστότητας και της αποκλειστικής προσδοκίας για λύση από τους ευρωπαίους εταίρους, επιβεβαίωση της συμφωνίας της 20ής Φεβρουαρίου ως κειμένου βασικών αρχών, κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων που μπορούν ακόμα να συγκεκριμενοποιηθούν, συμπερίληψη όλων των πολιτικών δυνάμεων, μέσω συζήτησης στη Βουλή, για τον από εδώ και μπρος δρόμο.   

Αυτός ο δρόμος είναι ο δρόμος της συμφωνίας και όχι της ρήξης. Και αν υπάρξει συμφωνία – με πλήρη χρησιμοποίηση των περιθωρίων ευελιξίας που, σε μια κίνηση περισσότερο λογικής παρά καλής θέλησης, αποδέχεται πλέον η Γερμανία -, τα πράγματα είναι δυνατόν να αλλάξουν γρήγορα και δραματικά. Η προσωρινή ρύθμιση του χρηματοδοτικού κενού και της ρευστότητας θα δώσει χρόνο και δυνατότητα για α) σταδιακή άρση της αβεβαιότητας, β) πρόσδεση σε ευρωπαϊκά αναπτυξιακά εργαλεία, όπως η ποσοτική χαλάρωση, το πρόγραμμα Γιούνκερ, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η Κοινή Ευρωπαϊκή Αγορά Κεφαλαίων, γ) επιστροφή ή αναζωπύρωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, που έχει λογικά μαζευτεί αλλά δεν έχει πάψει να υφίσταται, δ) προετοιμασία της νέας – πολιτικής και οικονομικής – σχέσης με τους εταίρους. Μια προϋπόθεση λοιπόν, η συμφωνία, τώρα θα μπορούσε να αλλάξει το παιχνίδι: ωφελώντας τους κατοίκους αυτής της χώρας και αποστομώνοντας τον αδικαιολόγητα βιαστικό οίκο των αγορών.       

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς