[Εισαγωγικά] Ειδικές αποστολές

Θα μπορούσε να είναι μια σκηνή από την υπερπαραγωγή «Mission Impossible» – ελληνιστί «Αδύνατη αποστολή». Μόνο που ο μοτοσικλετιστής με το μαύρο κράνος που έφθασε στον κήπο του Μεγάρου Μαξίμου δεν ήταν κανένας Τομ Κρουζ. Ηταν ο Γιάνης Βαρουφάκης – ο έλληνας οικονομολόγος που έγινε σουπερστάρ με τη βοήθεια των ξένων ΜΜΕ και του Διαδικτύου στα χρόνια του Μνημονίου. Περισσότερο απ’ όλα, πάντως, ο Βαρουφάκης είναι θεωρητικός της διαπραγμάτευσης. Ανθρωπος που τον ξέρει λέει ότι αυτό το οποίο τον καίει είναι «να κάτσει στο τραπέζι απέναντι στον Σόιμπλε».

Την ίδια ώρα που η μεγάλου κυβισμού μηχανή του έλληνα υπουργού Οικονομικών παρκάρισε ανάμεσα στα φυλλώματα μπρος στα σκαλιά του γραφείου Πρωθυπουργού κατεγράφη στο Βερολίνο η πολλοστή βλακώδης δήλωση της εβδομάδας. «Η γενναιοδωρία της Γερμανίας έφθασε στα απόλυτα όριά της με το πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας» έφη ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών. Η αλήθεια είναι ότι με σπάνιες εξαιρέσεις, οι απόγονοι του Γκαίτε, που είναι πρωταγωνιστές ή δευτεραγωνιστές στη δημόσια ζωή ένθεν κακείθεν του ποταμού Ρήνου, δεν φημίζονται για τη φραστική κομψότητα ή την ευαισθησία τους.

Παρ’ όλα αυτά, μια αόρατη συνωμοσία εκτυλισσόταν τις τελευταίες ημέρες στην Ευρώπη καθώς μια σειρά από παίκτες κινητοποιήθηκαν για να βοηθήσουν τον Αλέξη Τσίπρα. Είναι οι θεσμικοί – Κομισιόν και ΕΚΤ – που για δικούς τους λόγους ο καθένας δεν θέλουν πατατράκ στην Ελλάδα. Είναι επίσης οι μεγάλες χώρες του Νότου – η Γαλλία και η Ιταλία – που δυσφορούν με την τυφλή πίεση των Γερμανών στα δημοσιονομικά. Ολάντ και Ρέντσι θα μπουν στη μέση αν ο Τσίπρας τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο που να μη φαίνεται αδιάλλακτος και, κυρίως, εφόσον δεν εμφανίζεται διατεθειμένος να τινάξει το πρόγραμμα στον αέρα.

Εκτός από τη γερμανική γενναιοδωρία προς την Ελλάδα (sic), έχει φθάσει στα όριά της και η γερμανική Ευρώπη. Ο Μάριο Ντράγκι, παρά την αντίσταση της Μπούντεσμπανκ και τις λυσσώδεις επιθέσεις των γερμανικών ΜΜΕ, προχώρησε με το QE – την περίφημη ποσοτική χαλάρωση, στο πλαίσιο της οποίας θα δαπανηθούν κοντά ένα τρισ. ευρώ για να αγοραστούν ομόλογα. Οπως εξήγησε στους γερμανούς ο Ντράγκι, η ΕΚΤ είναι για να προασπίζει τα συμφέροντα όλων των χωρών της ευρωζώνης και όχι μόνο μιας εξ αυτών. Κάπως έτσι η Ελλάδα μπορεί να βρει συμμάχους όχι μόνο λόγω συγκυρίας αλλά και γιατί αυτήν τη φορά το αποτέλεσμα των εκλογών φέρνει τη λαϊκή κυριαρχία σε μια χώρα της ευρωζώνης σε αντίθετη φορά με το νομισματικό διευθυντήριο του Βορρά.

Φυσικά, όπως πάντα στην πολιτική, όλα είναι θέμα χειρισμών και ουσίας. Στους χειρισμούς ο Τσίπρας πάει καλά, αφού στην πρώτη του εβδομάδα στο Μαξίμου επιχειρεί αφοπλισμό των αντιπάλων του με ένα μετριοπαθές στυλ. Κρίσιμη είναι όμως και η ουσία. Πρέπει η μισή κυβέρνηση να παραδώσει τα όπλα του λαϊκισμού, αφού οι εκλογές τελείωσαν, ενώ πρέπει επίσης η άλλη μισή – το οικονομικό επιτελείο – να κατεβάσει εναλλακτική πρόταση που να βγάζει νόημα. Οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι αναγκαστικά συνώνυμες με τη μάχαιρα του νεοφιλελευθερισμού. Δηλαδή, η αποστολή δεν είναι αδύνατη.

Για τους περισσότερους Ευρωπαίους οι πρόωρες εκλογές ήταν αιφνιδιασμός και το προβάδισμα Τσίπρα έκπληξη. Το ενδιαφέρον είναι ότι πολλοί εξ αυτών δεν θα ήθελαν το αποτέλεσμα της 25ης Ιανουαρίου να είναι μια πρόωρα και γρήγορα χαμένη νίκη.