[Ιστορίες] Ευτυχές νέο έτος

Ο 61χρονος Πιερ Ασκί, ο συνιδρυτής του Rue89, πήγε να δει μια όμορφη, σκληρή ταινία για τη Συρία. Λέγεται «Ασημένιο νερό. Αυτοπορτρέτο της Συρίας», ήταν την άνοιξη το μοναδικό αραβικό φιλμ στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ των Καννών. Τη συν-σκηνοθέτησαν ένας σύρος εξόριστος στο Παρίσι από το 2011, ο Οσάμα Μοχάμεντ, μια θαρραλέα Σύρια που έμεινε χωρίς άλλη επιλογή στη Χομς παρά να καταγράφει εικόνες, η Βίαμ Σιμάφ Μπεντιρχάν, και ακόμη «χίλιοι κι ένας Σύροι», όλοι ερασιτέχνες που βάλθηκαν να κινηματογραφούν τον εαυτό τους, τα όνειρά τους, τον θάνατό τους, συν τον Ομάρ, «ένα αγόρι ψηλό σαν τρία μήλα», που συνοδεύει τη Σιμάφ και την κάμερά της στα χαλάσματα μιας πόλης που θυμίζει το Βερολίνο στη «Γερμανία έτος μηδέν» του Ρομπέρτο Ροσελίνι. Η ροή των εικόνων ξεκίνησε το 2011, όταν η εξέγερση ήταν ειρηνική και προσέκρουσε στην ωμότητα του καθεστώτος, συνεχίστηκε με τις πρώτες μάχες και ολοκληρώθηκε πάνω στη μαύρη σημαία των τζιχαντιστών. Δυόμισι χρόνια που ο κόσμος απλά δήλωνε ανεπαρκής. «Ξέρετε με τι μοιάζει η ζωή σε μια πολιορκημένη πόλη; Οχι; Δείτε αυτή την ταινία και δεν θα ακούσετε ποτέ ξανά τις ειδήσεις από τη Συρία με τον ίδιο τρόπο». Είδηση: 76.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο έδαφος της Συρίας το 2014.  

Ο 94χρονος Ζαν Ντανιέλ, ο ιδρυτής του «Nouvel Observateur», κάθησε να γράψει μια όμορφη, σκληρή «προσευχή για το 2015». Αυτόν τον τίτλο έβαλε τουλάχιστον γιατί δεν θύμιζε ακριβώς προσευχή. Ηταν λίγο αναδρομή: «Στο κλείσιμο αυτής της χρονιάς, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, έχω την επίμονη και ύπουλη αίσθηση πως εκείνο που την χαρακτηρίζει ίσως είναι η νέα οικειότητα που αποκτήσαμε με τον θάνατο. Εισήλθε, παρεμβλήθηκε, διείσδυσε σε όλες τις δραστηριότητες». Hταν και λίγο αυτοκριτική: «Περιμένω την ένσταση σύμφωνα με την οποία πάντα έτσι ήταν τα πράγματα. Η ηλικία μου με οδηγεί να πω όχι. Θα μου απαντήσουν πως είμαι εγώ που έγινα πιο ευαίσθητος. Και πάλι λέω όχι. Δέχομαι απλώς να με ρωτήσουν: “Μα, τι σου λέει πως ήταν καλύτερα πριν;”. Τίποτα. Iσως έχω ανάγκη να το νομίζω».

Το τέλος της, πάντως, ήταν σκέτο ποίημα: «Ο φίλος μου Φρανσουά Τσενγκ έγραφε ως απάντηση σε όλους τους πεσιμιστές: “Δεν υπάρχει παρά μόνο μία αλήθεια, όποιος κι αν είναι ο δράστης, είναι η ομορφιά”. Ναι, αυτό αποδέχομαι και αυτό παραδέχομαι, χειροκροτώ, παντού, σε όλους τους τομείς, σε όλα τα πλάσματα, την ομορφιά».