[Στιγμές] Καθείς κι ο Ρίγκαν του

Ο αγώνας για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έχει ξεκινήσει ενόψει των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ το 2016. Κάθε υποψήφιος που σέβεται τον εαυτό του επικαλείται όσο πιο συχνά μπορεί τη «δοξασμένη εποχή του Ρόναλντ Ρίγκαν». Και αυτό, παρότι με τα μέτρα δύο εκ των διεκδικητών του χρίσματος, του Πολ Ράιαν και του Ραντ Πολ, τα πεπραγμένα του Ρίγκαν – από τη μεγαλύτερη γραφειοκρατία έως τα υψηλότερα ελλείμματα – θα έπρεπε να θεωρούνται πλήρης αποτυχία.

Ο 44χρονος Ράιαν που ήταν και υποψήφιος αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δίπλα στον Μιτ Ρόμνεϊ στις εκλογές του 2012 λέει πως δεν τον νοιάζει «η πολιτική ή οι πολιτικοί» στο βιβλίο του «Ο δρόμος μπροστά: Ανανεώνοντας την αμερικανική ιδέα». Προτιμά τους απλούς ανθρώπους της παιδικής του ηλικίας στο Ουισκόνσιν. Εχοντας πρωτοεκλεγεί βουλευτής σε ηλικία 28 ετών όμως, η καθημερινότητά του είναι γεμάτη με πολιτικούς. Ισως γι’ αυτό τους αντιπαθεί. Εκτός από έναν: «Η εξαίρεση είναι ο Ρόναλντ Ρίγκαν. Τον ξέρω επειδή ο πατέρας μου τον θαύμαζε πολύ για την πορεία του». Ο Ράιαν θυμάται ότι τα πράγματα ήταν άσχημα όταν ανέλαβε ο Ρίγκαν το 1981. «Ομως δεν έκανε πίσω. Αντίθετα, πρότεινε ένα σχέδιο για να σώσει την Αμερική».

Μπορεί πράγματι στην ομιλία του στο Κογκρέσο λίγο μετά την ορκωμοσία του ο Ρίγκαν να παρουσίασε ένα «σχέδιο» (προτείνοντας φοροαπαλλαγές και περικοπές δαπανών), όμως στην πραγματικότητα δεν έκανε τίποτα από όλα αυτά. Υποσχέθηκε να κόψει δύο υπουργεία (Ενέργειας και Παιδείας), αντίθετα όμως πρόσθεσε ένα (για τους Βετεράνους που σήμερα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο της κυβέρνησης).

Οι Ρεπουμπλικανοί μπορεί συχνά να επικαλούνται τον 40ό πρόεδρο των ΗΠΑ ως πρότυπο, όμως στη διάρκεια της προεδρίας του (1981-1989) το μέγεθος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης γιγαντώθηκε μαζί με τις δαπάνες και τα ελλείμματα. Οταν ανέλαβε ο Ρίγκαν οι δαπάνες ήταν 678 δισ. δολάρια και το έλλειμμα 79 δισ. Οταν έφυγε οι δαπάνες είχαν φθάσει το 1,1 τρισ. Και το έλλειμμα τα 155 δισ. δολάρια. Αντίθετα εκείνος που τα πήγε καλύτερα και στους τρεις τομείς ήταν ο Δημοκρατικός Μπιλ Κλίντον.

Ενας άλλος διεκδικητής του χρίσματος, ο κυβερνήτης του Τέξας Ρικ Πέρι παραδέχεται ότι ο Ρίγκαν δεν υλοποίησε τις υποσχέσεις του, θεωρεί όμως ότι «ενέπνευσε μια γενιά Αμερικανών να θυμηθεί ότι ο ατομισμός και η αποφασιστικότητα έκαναν την Αμερική αυτό που είναι». Απ’ ό,τι φαίνεται κάθε φιλόδοξος ρεπουμπλικανός πολιτικός έχει και έναν άλλο Ρίγκαν στο μυαλό του. Οπως σχολίασε δηκτικά ένα στέλεχος του κόμματος: «Ο Ρόναλντ μπορεί να είναι μια θεότητα για εμάς, όμως οι ρεπουμπλικανοί πολιτικοί τον έχουν πλάσει κατ’ εικόνα και ομοίωσή τους».