[Στιγμές] Γελώντας στην Κούβα

Στο σπίτι του Πανφίλο, του ηλικιωμένου πρωταγωνιστή σε μια εβδομαδιαία εκπομπή της κουβανικής κρατικής τηλεόρασης έσπασε ένας σωλήνας νερού. Οταν η μηχανικός του δήμου του λέει ότι θα χρειασθούν έξι μήνες για να φτιαχτεί, ο Πανφίλο τη δωροδοκεί με ένα μπουκάλι σαμπουάν και – ω του θαύματος – ο σωλήνας φτιάχνεται την επόμενη ημέρα.

Το κοινό ξεσπά σε γέλια όταν η μηχανικός εμφανίζεται στην επόμενη σκηνή με τα μαλλιά της να πετούν όρθια προς κάθε κατεύθυνση, σχεδόν καμένα από το σαμπουάν του Πανφίλο, το οποίο είχε κλέψει από ένα παράνομο κατάστημα και ποιος ξέρει από τι είδους μυστηριώδη χημικά είχε εμπλουτισθεί.

Ενα νέο κύμα κουβανών κωμικών έχει γίνει δημοφιλές τον τελευταίο καιρό, συγκεντρώνοντας υψηλές τηλεθεάσεις και πυκνά ακροατήρια στις ζωντανές εμφανίσεις. Χρησιμοποιούν δηλητηριώδες χιούμορ για να στηλιτεύσουν τη διαφθορά, τις ελλείψεις, την κυβερνητική αναποτελεσματικότητα και άλλα καθημερινά προβλήματα σε μια χώρα όπου η κυβέρνηση ανέχεται ελάχιστες διαφωνίες.

Ο κωμικός Λουίς Σίλβα υποδύεται τον Πανφίλο, έναν ηλικιωμένο στο κέντρο ενός κύκλου φίλων και συγγενών στη σειρά «Vivir del cuento» – κάτι σαν «Επιζώντας με το μυαλό» – που μεταδίδεται κάθε Δευτέρα βράδυ. Στην Κούβα δεν γίνονται μετρήσεις τηλεθέασης, όμως το «Vivir del cuento» είναι αναμφισβήτητα η πιο δημοφιλής εκπομπή σε ένα πρόγραμμα που συνήθως περιλαμβάνει ειδήσεις για τις κρατικές υποθέσεις, αθλητικά και υποτιτλισμένες εκπομπές από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες.

Τα πρωινά της Τρίτης οι Κουβανοί συζητούν παντού τα αστεία από την εκπομπή της προηγούμενης βραδιάς. Οι θαυμαστές γεμίζουν κλαμπ και θέατρα στην Αβάνα και σε άλλες πόλεις για τις παραστάσεις του Σίλβα και κωμικών με παρόμοιο δηκτικό χιούμορ – συχνά περιμένουν επί ώρες για να αγοράσουν τα εισιτήρια που κοστίζουν 20 πέσος, 0,65 λεπτά του ευρώ. Ο Σίλβα «μιλά για την κοινωνική πραγματικότητα της χώρας μας με χιούμορ. Δεν καλύπτει τα πράγματα» λέει η θαυμάστριά του Γιαχίμα Μοράλες, δασκάλα. «Μας κάνει να σκεφτόμαστε και ελπίζω ότι κάνει και εκείνους που είναι στην εξουσία να σκέφτονται».

Το γεγονός ότι τα αστεία για τις αποτυχίες της στάσιμης κουβανικής οικονομίας γίνονται πλέον δημόσια είναι ένα σημάδι ενθαρρυντικό.

Σε μια εκπομπή ο Πανφίλο αστειεύτηκε για τους αμερικανούς τελωνειακούς που κατάσχεσαν μερικά καρβέλια ψωμί που πήγαινε στην αδελφή του στο Μαϊάμι, καθώς έψαχναν να βρουν σε αυτά ίχνη ναρκωτικών και εκρηκτικών. Δεν βρήκαν τίποτα, αλλά δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι επρόκειτο για ψωμί λόγω της κακής ποιότητας. «Πώς να τους πω ότι εμείς εδώ πραγματικά το τρώμε αυτό το πράγμα;» σχολίασε ο Πανφίλο καθώς το κοινό ξεκαρδιζόταν…