[Θεωρείο] Μετεξεταστέος στα θρησκευτικά

Το ξέρουν και τα μικρά παιδιά, το ένα προαιώνιο ερώτημα αφορά την ύπαρξη. Το άλλο συμπυκνώνεται σε έξι λέξεις: «τι θέλει να πει ο καλλιτέχνης;». Χθες στο Ευρωκοινοβούλιο, ο Πάπας Φραγκίσκος προτίμησε να απαντήσει στο δεύτερο ερμηνεύοντας τη «Σχολή της Αθήνας», τον πίνακα του Ραφαήλ που κοσμεί το Βατικανό. Κεντρική θέση στο έργο, υπενθύμισε ο Ποντίφικας στους ευρωβουλευτές, έχουν ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης. Ο Πλάτωνας, εξήγησε στη συνέχεια, δείχνει προς τον ουρανό, δηλαδή στον κόσμο των ιδεών. Ο Αριστοτέλης δείχνει προς τα έξω – τον πραγματικό κόσμο. Για τον Φραγκίσκο, σε αυτήν τη σύνδεση της γης με τον ουρανό καθρεφτίζεται η Ιστορία της Ευρώπης.

Η ανάλυση είναι δυνατή και άξιζε τα περίπου πέντε λεπτά που χειροκροτούσαν όρθιοι οι ευρωβουλευτές. Το χειροκρότημα άξιζε και για άλλους λόγους. Αντίθετα με τον Πολωνό Βοϊτίλα του οποίου η πολιτική δραστηριότητα αναλώθηκε στην πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού και τον Γερμανό Ράτζινγκερ που έπασχε από πολιτική αρτηριοσκλήρωση, αυτός είναι ένας Πάπας πολιτικά εξωστρεφής που καταγγέλλει την τυραννία του καπιταλισμού και την ειδωλολατρία του χρήματος, τον καταναλωτισμό και τον ατομικισμό, την έλλειψη κοινωνικής αλληλεγγύης και τη γραφειοκρατία. Είναι ένας θρησκευτικός ηγέτης που μπορεί να ακούγεται σαν αναγεννησιακός ουμανιστής. Ο Φραγκίσκος ξέρει να αιφνιδιάζει ευχάριστα. Οταν εκφωνείς μια ομιλία χωρίς να τσιτάρεις ούτε μισή φορά Βίβλο, ποιος μπορεί να σε κατηγορήσει για δογματισμό; Και ποιος μπορεί να στην πέσει για υποκρισία όταν πλένεις τα πόδια μιας πόρνης;

Δεν θα μπορούσε να κατηγορήσει κανείς τον Ποντίφικα ακόμη και αν όλοι αυτοί οι ευχάριστοι αιφνιδιασμοί υπαγορεύονται από τα εγχειρίδια της επικοινωνιακής διαχείρισης – θα έκανε δίκη προθέσεων. Μπορεί, όμως, να τον κατηγορήσει για το γεγονός ότι, πολύ επικοινωνιακά και καθόλου ευχάριστα, μεταθέτει την ατζέντα από τα θέματα στα οποία έχει ευθύνη η Εκκλησία του σε θέματα που είναι εύκολο να ασκήσει κριτική. Με άλλα λόγια, η καυτή πατάτα για τον Ποντίφικα δεν είναι το μεταναστευτικό ή η παγκόσμια φτώχεια, αλλά οι αμβλώσεις, η αντισύλληψη, η ευθανασία. Ο Πάπας έχει περάσει τις πολιτικές εξετάσεις. Στα θρησκευτικά, όμως, παραμένει μετεξεταστέος.