[Στιγμές] Ετοιμοι για την απάντηση;

Το «Rosetta» μας έκανε και πάλι να σηκώσουμε τα μάτια ψηλά. Το «τραγούδι» του κομήτη στον οποίο προσεδαφίστηκε μας έκανε να τεντώσουμε τ’ αφτιά μας. Eπί δεκαετίες στέλνουμε μηνύματα – και ηθελημένα και τυχαία – στο Διάστημα και προσπαθούμε να ακούσουμε εκπομπές από κάποιο εξωγήινο πολιτισμό. Τι θα γίνει όμως εάν, κάποια μέρα, πραγματικά ακούσουμε κάτι;

Τα τελευταία χρόνια αστρονόμοι, καλλιτέχνες, γλωσσολόγοι και ανθρωπολόγοι συντείνουν στην ιδέα ότι η δημιουργία κατανοητών μηνυμάτων για τους εξωγήινους είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι νομίζαμε. Τις δυσκολίες συνεννόησης με τους κοσμικούς μας γείτονες συζήτησαν πριν από λίγες ημέρες ειδικοί στο πλαίσιο του συνεδρίου «Επικοινωνώντας στον κόσμο», που διοργάνωσε το SETI, το Ινστιτούτο Ερευνας για Εξωγήινους. Φαίνεται, οι τρόποι που έχουμε μέχρι τώρα χρησιμοποιήσει, δηλαδή ήχοι και εικόνες, μπορεί να μην είναι κατανοητοί. Αρα πώς θα μιλήσουμε στον ΕΤ;

Ο Αλμπερτ Χάρισον, ψυχολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Κοσμικά οράματα στην επιστήμη, τη θρησκεία και τη λαϊκή παράδοση», εξηγεί ότι τα πρώτα σοβαρά σχέδια για επαφή με εξωγήινη νοημοσύνη εμφανίστηκαν πριν από δυο αιώνες. Στα 1800, ο μαθηματικός Καρλ Γκάους πρότεινε να κοπούν γραμμές δέντρων σε πυκνά δάση και στις λωρίδες να φυτευθεί στάρι. «Τα χρώματα θα διαμορφώσουν ένα τεράστιο τρίγωνο και τρία τετράγωνα, παραπέμποντας στον Πυθαγόρα, και θα είναι ορατά ακόμα και από τον Αρη» έγραψε. Λίγο μετά, ο αστρονόμος Ζόζεφ φον Λιτρόφ πρότεινε να δημιουργηθούν τεράστια κανάλια γεμάτα νερό που θα είχαν στην επιφάνεια κηροζίνη. «Αν τα ανάψουμε τη νύχτα σε γεωμετρικά σχέδια όπως τα τρίγωνα, οι εξωγήινοι θα καταλάβουν ότι πρόκειται για σήμα ευφυΐας» έλεγε.

Στον 21ο αιώνα αρχίσαμε τις εκπομπές. Πριν από 40 χρόνια από το ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεσίμπο στάλθηκαν μηνύματα που ελπίζουμε ότι θα τα συναντήσει κάποια εξωγήινη μορφή ζωής στο ταξίδι των 21.000 ετών που πραγματοποιεί έως τα όρια του γαλαξία μας. Τα διαστημικά οχήματα «Pioneer» της NASA μεταφέρουν μηνύματα πάνω σε μεταλλικές κάρτες οι οποίες είναι βιδωμένες και δείχνουν μεταξύ άλλων έναν γυμνό άνδρα και μια γυμνή γυναίκα (στη φωτογραφία). Ισως όμως ούτε αυτό να είναι κατανοητό. «Τα σκίτσα των homo sapiens τα καταλαβαίνουν οι σύγχρονοι άνθρωποι» σχολιάζει ο Μάρεκ Κούλτις, ειδικός στην επιστημονική επικοινωνία. «Ομως οι εξωγήινοι μπορεί να υποθέσουν ότι αποτελούμαστε από διαφορετικά “κομμάτια” (π.χ. πρόσωπο, μαλλιά κ.λπ.) και να μπερδευθούν από τις γραμμές στα γόνατα, την κοιλιά ή το στέρνο».

Υπάρχουν κάποια ρομαντικά μηνύματα προς το Διάστημα, που δεν κάνουν λόγο για τους πολέμους, τους λιμούς ή τη μόλυνση. Ακόμα κι αν γίνουν κατανοητά, αναρωτήθηκαν οι επιστήμονες του SETI, πόσο έτοιμοι είμαστε για την πιθανότητα αυτοί που θα τα λάβουν να μας απαντήσουν;