[Ιστορίες] Απόσταση

Γαλλία, 1968. Ο υπουργός Πολιτισμού Αντρέ Μαλρό αποφασίζει να αποπέμψει τον διευθυντή της Γαλλικής Ταινιοθήκης, Ανρί Λανγκλουά, με το επιχείρημα ότι αδιαφορεί για το διοικητικό κομμάτι της δουλειάς και φέρεται υπεροπτικά. Ο Λανγκλουά είναι όμως ήδη θρύλος. Συνιδρυτής της Ταινιοθήκης, παθιασμένος σινεφίλ, πρωτοπόρος στη συντήρηση και αποκατάσταση του κινηματογραφικού υλικού, κατάφερε να αυξήσει τον πλούτο της Cinématèque Française από 10 ταινίες το 1936 στις 60.000 ταινίες. Ο Μάης πλησιάζει. Η απομάκρυνση του Λανγκλουά ξεσηκώνει θύελλα αντιδράσεων. Σπουδαίοι καλλιτέχνες, από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ και τον Λουίς Μπουνιουέλ μέχρι τον Φρανσουά Τριφό και τον Ζαν-Λικ Γκοντάρ, υψώνουν τη φωνή τους. Ο Μαλρό θα αναγκαστεί να υποχωρήσει, τα γεγονότα θα σημαδέψουν τον γαλλικό κινηματογράφο, την ίδια τη Γαλλία.

Ρωσία, 2014. Ο Ναούμ Κλάιμαν συμπληρώνει 25 χρόνια επικεφαλής του Μουσείου Κινηματογράφου της Μόσχας. Στα 76 του, θεωρείται ο λαμπρότερος πρεσβευτής του ρωσικού κινηματογράφου. Δεκαετίες τώρα, προστατεύει και αναδεικνύει τη μεγαλοφυΐα του Αϊζενστάιν, του Μπαρνέτ και τόσων άλλων. Τον Ιούλιο, όμως, ο ρώσος υπουργός Πολιτισμού, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, διορίζει διευθύντρια του Μουσείου τη Λαρίσα Σολονίτσινα, αρχισυντάκτρια της εφημερίδας της Ενωσης Ρώσων Κινηματογραφιστών. Ο Κλάιμαν γίνεται «επίτιμος πρόεδρος». Το δέχεται. Σταδιακά, όμως, συνειδητοποιεί πως η νέα διευθύντρια δεν έχει καλό σκοπό. Απαιτεί «βελτιστοποίηση δαπανών» και μοιράζει εντολές τύπου «Θέλω λεπτομερή λίστα με τις γαλλικές ταινίες, σε δύο ημέρες». Ανθρωποι έμπειροι, πολύτιμοι, απολύονται. Τελικά, η ομάδα του Μουσείου εξεγείρεται. Σε επιστολή τους, 22 εργαζόμενοι απειλούν με παραίτηση. Στηλιτεύουν την «αδιαφάνεια» και την «ανικανότητα» της νέας ιεραρχίας και καταγγέλλουν σχέδιο να κλείσει το Μουσείο. Ο Κλάιμαν θα πείσει πολλούς να παραμείνουν. Ο ίδιος όμως αποχωρεί από το διακοσμητικό του πόστο. «Η αγάπη είναι πιο δυνατή από την πλεονεξία και την υποψία, τη μετριότητα και την εκδικητικότητα, τη δίψα για εξουσία και την ωμή δύναμη» θα γράψει ως επίλογο στις 10 Νοεμβρίου. «Είναι αυτό που μας δίδαξε το καλό σινεμά, αυτό που πρέπει να προστατεύσουμε για το μέλλον και να δείξουμε στο παρόν».

Μια ομάδα σπουδαίων καλλιτεχνών, από τον Ζαν-Λικ Γκοντάρ και τον Βιμ Βέντερς έως τον Μπέλα Ταρ και τον Κώστα Γαβρά, συνυπέγραψαν χθες στη Λιμπερασιόν ψήφισμα αλληλεγγύης χαρακτηρίζοντας «αδιανόητη» την απομάκρυνση του Κλάιμαν. Αλλά ο Βλαντίμιρ Μεντίνσκι απέχει από τον Αντρέ Μαλρό όσο ο γαλλικός Μάης από τη Ρωσία του Πούτιν.