[Ιστορίες] Δύσκολοι καιροί

Ο Ερίκ Ζεμούρ είναι ένας από εκείνους τους ανθρώπους που δοκιμάζουν και την πιο άτεγκτη πίστη στην ελευθερία της έκφρασης. Συγγραφέας και δημοσιογράφος, προκαλεί χρόνια στη Γαλλία με θέσεις που ο ίδιος εντάσσει στην «γκολική ή βοναπαρτική παράδοση» και η κοινή λογική αντιλαμβάνεται ως ακραιφνώς ακροδεξιές – το γεγονός ότι αντλεί την καταγωγή του από την εβραϊκή κοινότητα της Αλγερίας απλώς δοκιμάζει με τη σειρά του την κοινή λογική. Για τον 56χρονο polémiste, όπως αποκαλούν οι Γάλλοι όσους έχουν ταλέντο στην πρόκληση και στον διχασμό, τρία είναι τα κακά της γαλλικής μοίρας: μετανάστευση, αντιρατσισμός και φεμινισμός. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο «Η γαλλική αυτοκτονία – Τα 40 χρόνια που κατέστρεψαν τη Γαλλία». Μεταξύ άλλων, ο Ζεμούρ αναβιώνει μια θεωρία που θέλει το καθεστώς του Βισί να είχε συνάψει ένα «σύμφωνο» με τους Ναζί: «θυσία των ξένων Εβραίων για να σωθούν οι Γάλλοι Εβραίοι». Και έτσι, κατά τον Ζεμούρ, ο Πετέν έσωσε «το 95% των Γαλλοεβραίων».

Ο παππούς του Φιλίπ Μπουλέ Γκερκούρ, αρθρογράφου του περιοδικού «Λ’Ομπζ», δεν ήταν Εβραίος. Για τρεις μήνες το καλοκαίρι του 1941, όμως, ήταν Εβραίος. Ηθοποιός στο επάγγελμα, καταδικασμένος δευτεραγωνιστής, άφησε μετά τη γερμανική εισβολή το Παρίσι και εγκαταστάθηκε μετά συζύγου και γιου στη Μασσαλία, όπου βρήκε μια δουλειά στο ραδιόφωνο. Οι καιροί ήταν δύσκολοι, όσοι είχαν δουλειά προκαλούσαν φθόνο. Κάποιος λοιπόν τον κατήγγειλε ανωνύμως στις αρχές του Βισί – ως Εβραίο. Ενα καθεστώς αποφασισμένο να σώσει τους Γαλλοεβραίους θα αγνοούσε την επιστολή. Συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Βάσει νόμου της 2ας Ιουνίου του 1941, ο παππούς Γκερκούρ απειλήθηκε όχι μόνο με απόλυση αλλά και με «εγκλεισμό σε ειδικό στρατόπεδο». Πανικόβλητος, έγραψε στον στρατάρχη Πετέν, καθώς και στον «γενικό επίτροπο για τις εβραϊκές υποθέσεις». Ο τελευταίος του απάντησε αυτοπροσώπως, καλώντας τον να προσκομίσει όλα τα απαραίτητα επίσημα έγγραφα, ακόμη και την «πράξη βάπτισης», που να αποδεικνύουν ότι δεν ήταν ελέφαντας. Ο εγγονός Γκερκούρ έχει κρατήσει όλη τη σχετική αλληλογραφία. Συμπεριλαμβανομένου του Πιστοποιητικού Μη Εβραϊκής Καταγωγής που παρέλαβε ο παππούς του τέλη Αυγούστου του 1941, έπειτα από «τρεις μήνες φρικτής αγωνίας».