[Στιγμές] Μια μέρα στο Σιράζ

Στο Ιράν λένε ότι δύο βιβλία υπάρχουν σε κάθε σπίτι – το Κοράνι και τα ποιήματα του Χαφέζ. Περισσότερα από 600 χρόνια από τον θάνατό του, ο γεννημένος στο Σιράζ πέρσης ποιητής συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τους συμπατριώτες του που συρρέουν στον τάφο του, εκεί όπου γεννήθηκε και τον τιμούν ως εθνικό ήρωα. Στίχοι από τα ποιήματά του χρησιμοποιούνται ακόμα και στις καθημερινές συζητήσεις και μας ανοίγουν ένα παράθυρο στην ψυχή του σημερινού Ιράν.

Οι κήποι με τις τριανταφυλλιές όπου βρίσκεται ο τάφος του Χαφέζ είναι καθημερινά γεμάτοι κόσμο – ζευγάρια που έρχονται να διατρανώσουν την αγάπη τους απαγγέλλοντας στίχους του γύρω από την αλαβάστρινη σαρκοφάγο, οικογένειες που κάθονται κάτω από τις πορτοκαλιές και παρακολουθούν τα παιδιά να παίζουν στα μικρά κανάλια που υπάρχουν παντού. Η ατμόσφαιρα, γράφει η ανταποκρίτρια του BBC, είναι χαλαρή, χαρούμενη, γεμάτη ενέργεια – το Ιράν στα καλύτερά του.

«Τι παράξενα γοργά περνάει αυτό το καραβάνι της ζωής!

Απόλαυσε τη στιγμή που περνάει με χαρά»

Υπάρχει βέβαια και το άλλο Ιράν – εκείνο που φυλακίζει γυναίκες επειδή τόλμησαν να παρακολουθήσουν αγώνα μπάσκετ, εκείνο που αφανίζει την αντιπολίτευση και δεν δέχεται την κριτική. Ομως οι διαφωνίες έχουν και άλλους πιο λεπτούς τρόπους έκφρασης. Ο Χαφέζ αντιπροσωπεύει την περιπλοκότητα της ιρανικής ταυτότητας. Ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιεί τις μεταφορές και τις παρομοιώσεις στα φαρσί, χρησιμοποιούνται σήμερα σε πολλά επίπεδα. Και το Σιράζ, χάρη στον Χαφέζ, είναι ίσως η πιο φιλελεύθερη πόλη του Ιράν.

Ομως το Ιράν φαίνεται να γίνεται ταυτόχρονα πιο συντηρητικό και πιο ανοιχτό. Περισσότερες γυναίκες από άνδρες αποφοιτούν σήμερα από τα πανεπιστήμια. Ο ρυθμός των γεννήσεων έχει μειωθεί και γι’ αυτό δίνονται κίνητρα για την απόκτηση περισσότερων παιδιών. Οσοι έχουν τις σωστές διασυνδέσεις μπορούν πάντα να παρακάμψουν τις συνέπειες του εμπάργκο.

Δυστυχώς για τους υπερσυντηρητικούς μουλάδες, ο Χαφέζ εκτός από το να αποθεώνει τις χαρές του έρωτα και του κρασιού, είχε στο στόχαστρό του και τη θρησκευτική υποκρισία. Ο πρόεδρος Ροχανί ζητά να χαλαρώσουν οι απαγορεύσεις στο Ιντερνετ, όμως οι θρησκευτικοί ηγέτες ακόμα αντιστέκονται.

Δεν είναι απορίας άξιον, λοιπόν, γιατί οι Ιρανοί βρίσκουν καταφύγιο στους στίχους του Χαφέζ. Κανείς δεν μπορεί να απαγορεύσει τον εθνικό ποιητή. Πίσω στο Σιράζ, καθώς ο ήλιος δύει – συνεχίζει την περιγραφή της η βρετανίδα δημοσιογράφος – η ατμόσφαιρα γίνεται ακόμα πιο γιορταστική στον τάφο του μεγάλου ποιητή. Οι παριστάμενοι αρχίζουν να τραγουδούν και να απαγγέλλουν στίχους του ομαδικά.

«Κάπελα, τι κάθεσαι και θλίβεσαι για των αντιπάλων το αύριο

Φέρε το κύπελλο με κρασί, γιατί περνάει η νύχτα»