[Στιγμές] Πετρέλαιο και συμπάθεια

Η μεγάλη πτώση στην τιμή του πετρελαίου – 15% τους τελευταίους τρεις μήνες – δημιουργεί προβλήματα σε αρκετές πετρελαιοπαραγωγούς χώρες, που φοβούνται για την πορεία της οικονομίας τους εάν η τάση αυτή συνεχιστεί. Η πιο υψηλή παραγωγή μαζί με τη μικρότερη ζήτηση από Κίνα και Ευρώπη έχει οδηγήσει την τιμή του αργού πετρελαίου στα 85 δολάρια το βαρέλι – η χαμηλότερη τιμή εδώ και τέσσερα χρόνια. Οι ΗΠΑ παράγουν σήμερα 65% περισσότερο πετρέλαιο σε σύγκριση με πριν από πέντε χρόνια, λόγω της μεθόδου της υδραυλικής ρωγμάτωσης. Ετσι η χώρα εισάγει 3,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου λιγότερα την ημέρα σε σύγκριση με το 2005. Οι τιμές σήμερα είναι πλέον αρκετά χαμηλότερες από το σημείο στο οποίο πολλές χώρες που εξάγουν τον μαύρο χρυσό έχουν βασίσει τους προϋπολογισμούς τους.

Εάν οι τιμές παραμείνουν χαμηλά – και πολλοί ειδικοί προβλέπουν ότι είναι πιθανό να συμβεί – τότε εκατομμύρια καταναλωτές σε όλο τον κόσμο θα κάνουν πάρτι. Ομως από τη Μόσχα έως το Καράκας και από το Λάγος έως την Τεχεράνη κυβερνήσεις θα αρχίσουν να αισθάνονται τις επιπτώσεις στη μακροοικονομική πολιτική τους.

Οι δυτικές κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας για την ουκρανική κρίση δεν έχουν προκαλέσει ακόμη σημαντικές αλλαγές στην οικονομική ή στην εξωτερική πολιτική της Μόσχας. Ομως η πτώση της τιμής του πετρελαίου θα πλήξει σε τέτοιο βαθμό τη ρωσική οικονομία ώστε μπορεί να τη βυθίσει σε ύφεση, λένε αναλυτές. Τα οικονομικά προβλήματα μπορούν να υπονομεύσουν την υποστήριξη της επιχειρηματικής ελίτ προς τον Πούτιν και πιθανώς να διαβρώσουν τη δημοτικότητά του. Τα μισά από τα έσοδα της Ρωσίας, όπως καταγράφονται στον προϋπολογισμό, προέρχονται από τις πωλήσεις πετρελαίου και αερίου – γι’ αυτό και η οικονομία της είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις αλλαγές της τιμής του μαύρου χρυσού. Και ο Πούτιν θυμάται καλά ότι η πτώση των πετρελαϊκών τιμών ήταν εν μέρει υπεύθυνη για την απομάκρυνση δύο προκατόχων του στο Κρεμλίνο: του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ και του Μπόρις Γέλτσιν.

Ακόμη και με 100 δολάρια το βαρέλι η Βενεζουέλα βάζει χέρι στα αποθέματά της – στην προοπτική να πέσει στα 80 πολλοί κάνουν ήδη λόγο για ξέσπασμα κοινωνικών αναταραχών. Το Καράκας βασίζεται στα έσοδα από το πετρέλαιο για να πληρώσει για τις εισαγωγές των πάντων – από ανταλλακτικά αυτοκινήτων έως βασικά είδη τροφίμων. Υπολογίζεται ότι εάν οι τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα η ρευστότητα της χώρας θα μειωθεί κατά 16 δισεκατομμύρια δολάρια στον επόμενο χρόνο.

Φυσικά υπάρχουν και οι κερδισμένοι. Οι χώρες που εισάγουν πετρέλαιο και εκείνες με υψηλό πληθωρισμό. Κυρίως όμως οι καταναλωτές, οι οποίοι στη δύσκολη συγκυρία θα προσβλέπουν σε μία – τουλάχιστον – καλή είδηση…