[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Το πάθημα και το μάθημα

Συμπέρασμα 1ον: Δεν μπορείς να αγνοείς τις αγορές. Κάθε κράτος που λειτουργεί συντεταγμένα στον δυτικό κόσμο οφείλει να σέβεται τους όρους λειτουργίας των αγορών ακόμη και όταν κάνουν λάθος υπερεκτιμώντας τους κινδύνους ή κερδοσκοπούν.

Συμπέρασμα 2ον: Δεν μπορείς να χαράσσεις στρατηγική για την πορεία της χώρας χωρίς να έχεις εκτιμήσει σωστά τα πραγματικά δεδομένα και τις δυνατότητες της οικονομίας στις συνθήκες που επικρατούν στο διεθνές περιβάλλον. Δύο συμπεράσματα που βγαίνουν αβίαστα από τη νέα τραυματική εμπειρία της Ελλάδας στις αγορές. Ο,τι δεν έκανε, δηλαδή, το ελληνικό πολιτικό σύστημα και έβαλε την Ελλάδα πάλι στο κάδρο της κρίσης. Και εννοούμε το σύνολο του πολιτικού συστήματος (από τα αριστερά έως τα δεξιά του πολιτικού τόξου) που διαγκωνίστηκε σκληρά τους τελευταίους μήνες για το ποιος θα σκίσει πιο γρήγορα το Μνημόνιο.

Σύρθηκε από τις δημοσκοπήσεις δημιουργώντας μια νέα φούσκα ψηφοθηρικών προσδοκιών που έσκασε απότομα στην πρώτη σοβαρή αναταραχή που εκδηλώθηκε στις αγορές. Πρωταγωνιστές, τα δύο κόμματα της συγκυβέρνησης (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ) και ο ΣΥΡΙΖΑ. Τα δύο πρώτα γιατί υπό την πίεση του ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκαν γρήγορη έξοδο από το Μνημόνιο ελπίζοντας ότι οι αγορές θα κάνουν τα στραβά μάτια στις ανεκπλήρωτες δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί με αυτό. Και ο ΣΥΡΙΖΑ γιατί, στήνοντας ένα ανεδαφικό κλίμα παροχών και εθνικού παλικαρισμού απέναντι στους πιστωτές μας, αποδεικνύει ότι εξακολουθεί να αγνοεί τον βασικό κίνδυνο που διατρέχει η χώρα αν η ηγεσία του αναλάβει την εξουσία και επιχειρήσει να κάνει αυτά που υπόσχεται σήμερα.

Μια μικρή μόνο γεύση του κινδύνου αυτού δίνει το νέο πάθημα της Ελλάδας στις αγορές. Εκτιμήσεις που υπάρχουν στο οικονομικό επιτελείο φέρουν την τρόικα να τηρεί τώρα σκληρότερη στάση στη διαπραγμάτευση με την ελληνική κυβέρνηση. Αναμένεται να αμφισβητήσει τον ρεαλισμό του στόχου του προσχεδίου προϋπολογισμού για πρωτογενές πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ με τις υπάρχουσες πολιτικές και να βάλει στο τραπέζι θέμα δημοσιονομικού κενού 2 δισ. ευρώ για το 2015, το οποίο στην καλύτερη περίπτωση θα ναρκοθετήσει το πακέτο φοροελαφρύνσεων που έχει προαναγγείλει η κυβέρνηση. Οσο για το βαρύ πυροβολικό των δεσμεύσεων, όπως το Ασφαλιστικό και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας, ακόμη και αν ξεγλιστρήσουν από την τωρινή αξιολόγηση, θα συνδεθούν με τους νέους όρους που θα συνοδεύουν την προληπτική γραμμή πίστωσης της χώρας. Το πάθημα θα γίνει μάθημα για να μην πληρώσουμε ακόμη πιο ακριβά στο άμεσο μέλλον παρόμοια και ίσως χειρότερα λάθη;