[Επισκέπτης] Ολέθρια διχαστικά σύνδρομα

Ακραία «υπόθεση εργασίας» χάριν προβληματισμού: εάν αίφνης η χώρα εδέχετο έξωθεν επίθεση και οι Ελληνες εκαλούντο σε επιστράτευση, τα τάγματα, οι λόχοι και οι ίλες θα επανδρώνοντο με βάση κομματικά κριτήρια; Και οι στρατηγοί θα εκπονούσαν σχέδια (Α, Β και ίσως Γ) ανάλογα με τις ιδεολογικές των τάσεις και τις παραταξιακές επιλογές;

Η χώρα δεν δέχεται ασφαλώς καμιά (τέτοιου τουλάχιστον τύπου) έξωθεν επίθεση. Βρίσκεται όμως σε δεινή μοίρα και αντιμετωπίζει εξίσου επικίνδυνες (ένδον) καταρρεύσεις. Με χρεοκοπημένο (έστω και αν δεν ομολογείται) παρόν. Και προπαντός αβέβαιο μέλλον, εάν δεν βρει και αν δεν καταφέρει να ορθοτομήσει σωστικές υπερβάσεις. Οι οποίες όμως συναπαιτούν ελάσσονες έστω συγκλίσεις. Τέτοιες, που: αφενός να αντιτάσσουν αποτρεπτικές δυναμικές στην καταθλιπτική κατιούσα. Και αφετέρου να προτάσσουν στρατηγικές αναστροφής της. Με ό,τι αυτό σημαίνει. Και σημαίνει, πρωτίστως, άρδην αναθεώρηση όλων όσων έχουν συνεργήσει προς όσα σήμερα εισπράττονται ως οδυνηρά επίχειρα, είτε ανευθυνότητος, είτε δολιότητος, είτε κακοπραξίας. Κάτι που προϋποθέτει εκ προοιμίου αυτοσκοπική γενναιότητα. Με παραδοχές και αποφασιστικότητα για επανεκτιμήσεις και νοοτροπιών και συμπεριφορών και πρακτικών.

Το αρχικό μας όμως ερώτημα εκκινεί από αλλού. Και κυρίως από τα τραυματικά φαινόμενα των έως και εμφυλιοπολεμικών συνδρόμων που εκδηλώνονται στην πολιτική ζωή. Οπως αυτή διαμορφώνεται κι ενεργεί, μέσα σ’ ένα πλαίσιο κοινωνικών κατεδαφίσεων και ερειπίων που επισωρεύονται. Και που προσλαμβάνουν ήδη μορφή ανθρωπιστικής κρίσης. Με παράγωγα που τείνουν να αποδομήσουν τις εθνικές προοπτικές. Οδηγώντας τη χώρα κυριολεκτικώς επί κενού. Διότι εάν αυτό δεν  συνειδητοποιηθεί και από τους θεσμικούς διαχειριστές και από τους πολιτικούς βραχίονες που μετέχουν και πρωτοστατούν διεκδικώντας ρόλο στο εθνικό γίγνεσθαι, τα πράγματα θα οδηγηθούν ενδεχομένως σε μη αναστρέψιμο σημείο.

Σε μια τέτοια λοιπόν κατάσταση, μπορεί μεν να είναι κατανοητές και απολύτως θεμιτές οι αντιπαλότητες. Και χρήσιμες (ακόμη και γόνιμες) οι αντιθέσεις. Ως αποτέλεσμα διαφορετικών προσεγγίσεων και διαφορετικής φιλοσοφίας όσον αφορά μεθοδεύσεις και ιεραρχήσεις προτεραιοτήτων. Οχι όμως και οι εκδηλωμένες τάσεις διχαστικών πολιτικών που επιλιπαίνουν αποσυνθετικά φαινόμενα και εξωθούν προς αγεφύρωτους διαγκωνισμούς κι επικίνδυνες ρήξεις. Οι οποίες, υπό τις περιστάσεις, μπορεί να αποβούν εκ των πραγμάτων μοιραίες. Και που εάν δεν αποσοβηθούν θα αποδειχθούν έως και ολέθριες.

Δεν χρειάζονται άλλωστε άλλα πειστήρια. Οταν πλεονάζει ο δηλητηριώδης πολιτικός λόγος, υποκαθιστώντας την ψύχραιμη διαλεκτική. Και όταν αντί του νηφάλιου διαλόγου οι πολίτες βιώνουν παροξυνόμενες αντιμαχίες κι εξοντωτικές διαθέσεις. Από τις οποίες: ενώ απουσιάζουν απελπιστικά ιδέες και προτάσεις για λύσεις, πλεονάζουν οι εμπαθείς και δυνάμει διχαστικοί αφορισμοί. Που αναμηρυκάζονται από τα τηλεοπτικά παράθυρα. Και τοξεύονται από κάθε προσφερόμενο επικοινωνιακό ανάχωμα.

Η πικρή και αυταπόδεικτη αλήθεια. Κι επομένως η ευχερής διάγνωση της ύπατης παθογένειας των εθνικών ημερών. Και η εξίσου απλουστευτική της ανάγνωση: εάν δεν οδηγηθούμε σε γενναιόφρονα (όλοι) αυτοσκόπηση και αν ως αποτέλεσμα δεν αναπαραχθούν άλλες συμπεριφορές (ανάλογες με αυτές που απαιτούν οι κρίσιμοι καιροί) να μη μεμφόμαστε άλλους πλην ημών. Οσα και αν ενδεχομένως διαπράττουν οι άλλοι εις βάρος μας,  δεν μπορεί να είναι τόσο επικίνδυνα, όσο τα χειρότερα που εμείς αναπαράγουμε.

Η άλλη αλήθεια…

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής