[Στιγμές] «Καταλάβετε τα κεντρικά»

Ηταν 1η Ιουλίου 1997 όταν η Βρετανία παρέδωσε το Χονγκ Κονγκ – μέχρι τότε αποικία της – στην Κίνα. Εκτοτε κάθε 1η Ιουλίου οι κάτοικοι αυτής της ημιαυτόνομης πόλης διαδηλώνουν ζητώντας περισσότερη δημοκρατία από το Πεκίνο, που κατά τη μεταφορά της εξουσίας είχε κάνει λόγο για «μια χώρα, δύο συστήματα». Φέτος όμως η διαδήλωση ήταν πολύ μεγαλύτερη. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι – σχεδόν μισό εκατομμύριο σύμφωνα με τους διοργανωτές – έκαναν καθιστική διαμαρτυρία στο κέντρο, σε μια πειθαρχημένη άσκηση πολιτικής ανυπακοής. Ηταν τότε που ακούστηκε για πρώτη φορά το όνομα του κινήματος: «Καταλάβετε τα κεντρικά».

Το κίνημα γιγαντώθηκε και από το βράδυ της Παρασκευής εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες βρίσκονται συγκεντρωμένοι στο κέντρο αυτής της πόλης των 7 εκατ. κατοίκων, που θεωρείται το τρίτο σημαντικότερο διεθνές οικονομικό κέντρο μετά το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα για να διαλύσει τους διαδηλωτές – οι περισσότεροι από αυτούς είναι νεαροί και φοιτητές. Επεισόδια ωστόσο ξέσπασαν σε διάφορες περιοχές καθώς όλο και περισσότερος κόσμος αποφάσιζε να κατέβει προς τις κεντρικές πλατείες. Οι αντιδράσεις προκλήθηκαν λόγω της απόφασης του Πεκίνου στα τέλη Αυγούστου να αποκλείσει ανοιχτές υποψηφιότητες για τις πρώτες εκλογές ηγέτη του Χονγκ Κονγκ, που είναι προγραμματισμένες για το 2017, και να διατηρήσει μια επιτροπή που θα εξετάζει τον «πατριωτισμό» των υποψηφίων προκειμένου να τους επιτραπεί η διεκδίκηση του αξιώματος.

Το Πεκίνο είχε υποσχεθεί ότι θα παραχωρήσει υψηλό βαθμό αυτονομίας στις τοπικές Αρχές και θα επιτρέψει πολιτικές ελευθερίες που δεν υπάρχουν πουθενά στην ηπειρωτική Κίνα. Η απόφαση όμως για τις εκλογές μαζί με άλλες εξελίξεις όπως το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών που διευρύνεται, η άνοδος των τιμών ακινήτων και ενοικίων, καθώς και η εντεινόμενη κυριαρχία των τοπικών αγορών από μεγάλες κινεζικές επιχειρήσεις – που μάλιστα πλήρωσαν ολοσέλιδες διαφημίσεις στις εφημερίδες με τις οποίες τάσσονται εναντίον των διαδηλωτών – φαίνεται να οδηγούν σε έντονη δυσαρέσκεια και σε ένα κίνημα που δύσκολα θα σιγήσει και αν συνεχιστεί, σύμφωνα με έναν από τους ηγέτες του, τον Αλμπερτ Χο, θα μετατρέψει το Χονγκ Κονγκ σε «ακυβέρνητη» πόλη.

Σύμφωνα με τον Χο, εκείνο που φοβάται πιο πολύ απ’ όλα η κινεζική ηγεσία είναι ότι «το μοντέλο του Χονγκ Κονγκ μπορεί να μεταδοθεί στη λοιπή χώρα». Γι’ αυτό άλλωστε χθες το βράδυ μπλόκαραν κάθε πρόσβαση στο Instagram. To Πεκίνο είναι πρόθυμο να ανεχθεί την πόλη ως ελεύθερη οικονομική ζώνη, δεν θέλει όμως να θεωρηθεί ελεύθερη πολιτική ζώνη και να αποτελέσει παράδειγμα. Το Χονγκ Κονγκ μπορεί να αποτελέσει τη σπίθα για μια εξέγερση μέσα στην Κίνα…