Ο καθ’ έξιν «επιτήδειος ουδέτερος»

Μπορεί μεν να μην είναι απολύτως προβλεπτή ακόμα η κατάληξη της πολυαίμακτης ισλαμικής εφόρμησης στα ιρακινο-συριακά εδάφη. Αλλά με βεβαιότητα: ό,τι και να συμβεί, στο τέλος θα έχουν αναδιαταχθεί άρδην τα ισοζύγια και οι επιρροές και θ’ ανακατανεμηθούν οι ζωτικοί ρόλοι σ’ αυτή την εύφλεκτη γεωγραφία. Με την Τουρκία να μη μένει αλώβητη. Βιώνοντας ήδη περίοδο ρευστότητος και αμφιταλαντεύσεων όσον αφορά τις επιλογές της. Υιοθετώντας εν πολλοίς τη συνήθη στρατηγική του «επιτήδειου ουδέτερου». Κι επιστρατεύοντας δικαιολογίες, για να αιτιολογήσει την αποχή της από το πολυεθνικό μέτωπο που συγκροτείται για την ανάσχεση της ακραίας αδιστακτότητος του νεόκοπου χαλιφάτου.

Κι αυτό, ενώ για την ίδια – ως συνεπόμενο – ανοίγεται ήδη ο ασκός του Αιόλου, καθώς:

1. Στην προφυλακή των δυνάμεων που συντονίζονται από την Ουάσιγκτον (και το ΝΑΤΟ ευρύτερα) βρίσκονται αυτή τη φορά οι Κούρδοι. Αφού: α) Τα εδάφη τους αποτελούν στόχο της ισλαμικής προελάσεως, οπόταν και αποβαίνουν μέρος του πολεμικού σκηνικού. β) Αυτούς πρωταρχικά (κι εξ ανάγκης) εξοπλίζουν Ευρωπαίοι και ΗΠΑ, προκειμένου ν’ αντιταχθούν αποτελεσματικότερα.

2. Τα τουρκικά σύνορα διασκελίζουν καθημερινά κατά χιλιάδες οι πρόσφυγες από τις βορειοδυτικές παρυφές της επίσης φλεγόμενης Συρίας. Μεταξύ δε αυτών, και μάχιμες ομάδες κρούσεως κούρδων αυτονομιστών, που είχαν ως ορμητήριο τις όμορες περιοχές της Αλεξανδρέττας. Του τέως δηλαδή συριακού σαντζακίου Χατάι. Και το αναφέρουμε γιατί έχει κι αυτό (υπό τις περιστάσεις) τη σημειολογική του σημασία. Η οποία σε δεδομένη στιγμή θα μετρήσει καίρια.

Αυτή λοιπόν η δοκιμασμένη «μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας» στάση της Τουρκίας δεν φαίνεται να είναι αυτή τη φορά τόσο παραγωγική για την ίδια όσο σε άλλες περιπτώσεις. Ούτε κι εύκολη. Κυρίως όμως ούτε και χωρίς προβλεπτό γεωπολιτικό κόστος. Γιατί; Διότι: όταν και όπως και αν τα πράγματα καταλήξουν, οι Κούρδοι, ούτε τα όπλα θα παραδώσουν, ούτε και θα παραιτηθούν από υπεσχημένες αντιπαροχές για τη στάση και την προσφορά τους. Ενώ, αντίθετα, είναι βέβαιο πως θα επιχειρήσουν προαγωγή εκείνων που απαρχής επεδίωκαν. Και τα οποία συναιρούνται στη μείζονα δυνατή αυτονομία. Εάν όχι και την πλήρη απόσχιση περιοχών που εφάπτονται του ιρακινού Κουρδιστάν. Παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή το τελευταίο αποτελεί χρήσιμο (και χρυσοφόρο κατ’ ακρίβειαν) εταίρο του Ερντογάν. Αφού διά του Τζεϊχάν (κόμβος απολήξεως αγωγών στη Μεσόγειο έναντι των κατεχομένων βορείων κυπριακών ακτών) παροχετεύονται τεράστιες ποσότητες ιρακινού πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές. Με την Τουρκία να συνεισπράττει αναλόγως, με αγαστή κουρδική συναίνεση. Με βούλα δηλαδή και υπογραφή Μπαρζανί, παρά την οργή της Βαγδάτης. Κι αυτό θα είναι το άλλο σημείο τριβής για τα περαιτέρω.

Πέραν του Κουρδικού – για το οποίο το τελευταίο διάστημα βρισκόταν στα σκαριά λύση ιστορικού συμβιβασμού – η Αγκυρα έρχεται αντιμέτωπη και με το μοιραίο ενδεχόμενο να στοχοθετηθεί και η ίδια ως «κοσμική μουσουλμανική χώρα» από τους φανατικούς τζιχαντιστές. Παρόλο που είναι κατά πλειονότητα σουνιτική. Και παρά τη μετ’ επιτηδειότητος ευέλικτη αποφυγή ουσιαστικής εμπλοκής της. Η οποία και με μαθηματική βεβαιότητα θα παραμερισθεί μόλις η πλάστιγγα γείρει προς το μέρος των δυνάμεων που αντεπιτίθενται. Οταν δηλαδή το χαλιφάτο θα περισταλεί. Αν δεν συντριβεί ολοσχερώς. Που είναι δηλαδή και το πιθανότερο.

Τότε ο πολύς Νταβούτογλου, αφήνοντας κατά μέρος την αμφισημία των επιλογών, θα ενθυμηθεί τις αμφίδρομες υποχρεώσεις της χώρας του και της συμμαχίας. Της Τουρκίας προς το ΝΑΤΟ και του τελευταίου προς την πρώτη! Προπαντός. Οπόταν και με προτεταμένη (και ανοικτή) χείρα, θα διεκδικήσει μερίδιο. Πρωταρχικά για το βάρος του προσφυγικού χειμάρρου που όντως δέχεται. Και κατά δεύτερο λόγο για την χρήση των βάσεων και των εδαφών της γενικότερα. Δηλαδή τα συνήθη.

Αυτή τη φορά όμως, πίσω από τα σημαινόμενα, θα υπάρχουν φάλαγγες Κούρδων. Και γηγενών που ήδη πολεμούν στα ιρακινά και συριακά εδάφη. Και αυτών που εισδύουν από άλλες περιοχές διαφοροποιώντας τα ισοζύγια.

Κάτι που αναστατώνει την τουρκική ηγεσία και τείνει ν’ ανατρέψει σχεδιασμούς και ν’ αναστρέψει δυναμικές.

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής