[Ιστορίες] Sconosciuto

Τοποθετημένα, ελλείψει χώρου, έξω από το παρεκκλήσι του κοιμητηρίου του Πότζαλο, τα 18 φέρετρα σχημάτιζαν δύο καθαρές σειρές. Γύρω τους πήραν θέσεις ο δήμαρχος, η προσωπάρχης του, μερικοί ακόμα αξιωματούχοι και δεκάδες πολίτες. Ενας καθολικός εφημέριος έβγαλε ένα κήρυγμα. Ενας μουσουλμάνος ιμάμης ξεδίπλωσε ένα χαλάκι και γονάτισε να προσευχηθεί. Είχαν συγκεντρωθεί όλοι εκεί για να θρηνήσουν αγνώστους. Στα φέρετρα βρίσκονταν οι σοροί Αφρικανών που πνίγηκαν στη Μεσόγειο. Τα οκτώ έφεραν μικρές πλάκες που έγραφαν απλώς «Sconosciuto» – Αγνωστος. «Το αντίθετο της αγάπης δεν είναι το μίσος» είπε ο ιερέας κλείνοντας, «αλλά η αδιαφορία».

Για αδιαφορία κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει το Πότζαλο, αυτή τη μικρή παράκτια πόλη της Σικελίας που συνεχίζει να (υπο)δέχεται κατά δεκάδες πρόσφυγες, νεκρούς και ζωντανούς. Ο δήμαρχος έχει βγει επανειλημμένως στο ιταλικό ραδιόφωνο προκειμένου να αντιπαρατεθεί σε κάθε λογής ξενόφοβους γεμάτους απόλυτες αλήθειες και μίσος, ρωτώντας τους αν έχουν δει ποτέ αυτά που εκείνος βλέπει κάθε μέρα. Η προσωπάρχης του, μητέρα δύο παιδιών, είναι σήμερα η νόμιμη κηδεμόνας και των 150 ασυνόδευτων ανηλίκων που έχουν φτάσει στο Πότζαλο. «Δεν μπορώ να φανταστώ» λέει, «πώς νιώθουν οι γονείς όταν βάζουν ένα 11χρονο αγόρι σε ένα σκάφος και του λένε “καλή τύχη”». Οι κάτοικοι που έσπευσαν στο κοιμητήριο για χάρη μερικών πεθαμένων ξένων δεν το σκέφτηκαν καθόλου. «Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν κανέναν, τουλάχιστον μπορούσαν να έχουν εμάς».

Οι πρόσφυγες που προσπαθούν να γλιτώσουν από πολέμους και συγκρούσεις στη Συρία, στη Γάζα και στην Αφρική γνωρίζουν πως ο διάπλους της Μεσογείου με σαπιοκάραβα είναι επικίνδυνος. Πρόσφατα, ανοιχτά της Μάλτας προστέθηκε στους κινδύνους και εκείνος της μαζικής δολοφονίας από τους διακινητές. Χάρη στη Mare Nostrum, την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που ξεκίνησε η Ιταλία στη Μεσόγειο τον περασμένο Οκτώβριο, έχουν διασωθεί κάπου 70.000 άνθρωποι. Με την Ιταλία να φωνάζει, και δικαίως, όπως δικαίως φωνάζει όλος ο Νότος, για βοήθεια η ΕΕ ανακοίνωσε τον Αύγουστο ότι η αποστολή της Frontex θα διευρυνθεί τον Νοέμβριο ώστε να συμπεριλάβει τις προσπάθειες διάσωσης. Τώρα η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει πως η Mare Nostrum θα «αντικατασταθεί» από τη Frontex. Οι Βρυξέλλες, πάλι, λένε πως η Frontex θα «συμπληρώσει» τη Mare Nostrum – άλλωστε εκείνη θα επιχειρεί μόνο στα ευρωπαϊκά ύδατα. Μόνο να κάνουμε επιτέλους ένα βήμα εμπρός, παιδιά, γιατί το μεγαλείο των λίγων, όπως οι κάτοικοι του Πότζαλο, έχει φτάσει να ντροπιάζει όλη την Ευρώπη.