[Διαστάσεις] Ζητείται όραμα

Η περιγραφή της ατμόσφαιρας που επικρατούσε στη συνέλευση διέρρευσε, όπως είναι φυσικό, σε ανταγωνιστική εφημερίδα. «Πρόκειται για παράδοξο: αν και το σχέδιο είναι πιθανότατα ένα από τα πιο βίαια που έχει γνωρίσει η «Λιμπερασιόν», η συνέλευση της Δευτέρας ήταν μία από τις πιο ήρεμες της τελευταίας δεκαετίας» είπε στη «Μοντ» ένας δημοσιογράφος που ήταν παρών. Ακούγοντας τον διευθυντή Λοράν Ζοφρέν να δηλώνει ότι πρέπει να αποχωρήσουν οι 93 από τους 250 εργαζομένους (μεταξύ των οποίων 50 δημοσιογράφοι), οι συντάκτες έμειναν άναυδοι. Αυτό λοιπόν πέτυχε η εκστρατεία τους με τίτλο «Είμαστε μια εφημερίδα»; Εκεί κατάντησε η εφημερίδα που ίδρυσε ο Σαρτρ;

Οι αποχωρήσεις, που αν δεν γίνουν σε εθελοντική βάση μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου θα μετατραπούν σε απολύσεις, δεν ήταν το μόνο μέτρο που ανακοινώθηκε. Οσοι δημοσιογράφοι παραμείνουν θα εργάζονται τόσο για το φύλλο όσο και για την ψηφιακή μορφή της εφημερίδας και οτιδήποτε άλλο έχει σχέση με αυτήν (ραδιοφωνικός σταθμός, φόρουμ, εκδηλώσεις κ.λπ.). Θα πρέπει επίσης να υπογράψουν μια νέα σύμβαση με την οποία θα τροποποιείται ο χρόνος της αδείας και το ύψος της αποζημίωσης που δικαιούνται. «Οσοι αρνηθούν θα απολυθούν» είπε (πάλι στη «Μοντ»!) ο διευθυντής σύνταξης Φρανσουά Μουλιά, που ήταν επίσης παρών στη συνέλευση.

Τα πράγματα στη «Λιμπέ» είναι σοβαρά: η εφημερίδα μπαίνει μέσα 22.000 ευρώ την ημέρα, ενώ η φετινή της ζημιά μπορεί να φτάσει και τα 20 εκατομμύρια. Παρ’ όλα αυτά, ο Ζοφρέν πιστεύει ότι με μια ομάδα 130 δημοσιογράφων μπορεί να φτιάξει την εφημερίδα του μέλλοντος, όπου «θα διαβάζεις όσα δεν διαβάζεις αλλού, όσα προσπαθούν να κρύψουν οι εξουσίες, όσα κρύβει εκουσίως ή ακουσίως ένα μιντιακό σύστημα που είναι πανταχού παρόν, αλλά συμπεριφέρεται σαν πρόβατο».

Από ένα δημοσιογράφο της δικής του εμπειρίας (μόνο στη «Λιμπερασιόν» έχει χρηματίσει άλλες δύο φορές διευθυντής) και της δικής του ευαισθησίας θα περίμενε κανείς λιγότερες κοινοτοπίες. Οι Βρετανοί, ας πούμε, προβληματίζονται για το κατά πόσο η «αντικειμενική» δημοσιογραφία έχει πεθάνει και τη θέση της την έχει πάρει η διαφάνεια. Η αμερικανική ιστοσελίδα ProPublica δημιούργησε μια εντυπωσιακή και πλήρως προσβάσιμη βάση δεδομένων, όπου μπορεί κανείς να δει ποιοι γιατροί πληρώνονται από φαρμακευτικές εταιρείες. Η επιχειρηματική ιστοσελίδα Quartz, πάλι, απορρίπτει την «ουδέτερη» δημοσιογραφία. Οπως λέει ο διευθυντής της Γκίντεον Λίτσφιλντ, «μοιάζουμε με τον “Εκόνομιστ”, με την έννοια ότι ο καθένας παίρνει θέση και την τεκμηριώνει με επιχειρήματα».

Κανείς από τους παραπάνω προβληματισμούς δεν ενδιαφέρει τον δικό μας δημοσιογραφικό μικρόκοσμο. Η συνδικαλιστική μας ηγεσία γνωρίζει έναν στόχο, την υπεράσπιση των «κεκτημένων», και ένα όπλο, την απεργία. Σφαγές όπως εκείνη στη «Λιμπερασιόν» γίνονται κάθε τόσο σε διάφορα μέσα. Την οργή τη διαδέχεται γρήγορα η σιωπή. Το όραμα απουσιάζει. Και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, όπως η σημερινή για την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών, μας εκπλήσσει η χαμηλή συμμετοχή.