[Ιστορίες] Στα αστέρια

Που λέτε φίλοι εγώ το βρίσκω / να ‘ναι πολύ πολιτικό / να ‘μαι πουλί μαύρο σε τοίχους / και όχι καράβι σ’ έρημο ντοκ / Κι αν με ρημάξανε χίλια νυστέρια / μ’ ένα φτερό τρελό μοναδικό / στου Βίκτορ Χάρα πετάω τ’ αστέρια / μες στ’ αεράκι το ξωτικό*

Ηταν δάσκαλος και σκηνοθέτης, ποιητής και τραγουδοποιός. Ενας στρατευμένος καλλιτέχνης, μέλος του χιλιανού Κομμουνιστικού Κόμματος, που αντλούσε έμπνευση από την καθημερινότητα των φτωχών. Συνελήφθη λίγες ώρες μετά το πραξικόπημα εναντίον του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Σαν σήμερα πριν από 41 χρόνια. Μαζί του συνελήφθησαν 600 ακόμη καθηγητές και φοιτητές του κρατικού τεχνικού πανεπιστημίου όπου δίδασκε, του νυν Πανεπιστημίου του Σαντιάγο. Εκτελέστηκε τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 16 Σεπτεμβρίου του 1973, στο στάδιο του Σαντιάγο που είχε πια μετατραπεί σε στρατόπεδο κράτησης και βασανισμού. Τον γάζωσαν με 44 σφαίρες. Προηγουμένως, του είχαν σπάσει όλα τα δάχτυλα με μπαστούνι και του είχαν κόψει τα χέρια. «Παίξε τώρα κιθάρα!» τον είχαν ειρωνευτεί οι δήμιοι του. Η έρευνα αποκάλυψε πως από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι τον θάνατό του τον βασάνιζαν ασταμάτητα. Το πτώμα του βρέθηκε πεταμένο σε ένα χωράφι, κοντά σε μια σιδηροδρομική γραμμή, από κατοίκους της περιοχής. Τον αναγνώρισε η σύζυγός του, τον έθαψαν γρήγορα και μυστικά. Το όνομά του ήταν Βίκτορ Χάρα.

Αυτό το όνομα φέρει σήμερα και το στάδιο του Σαντιάγο. Στις 5 Δεκεμβρίου του 2009, ο μουσικός που έγινε εν ζωή είδωλο του νέου χιλιανού τραγουδιού και μετά θάνατον σύμβολο των φρικτών εγκλημάτων που τελέστηκαν στη Χιλή από τους πραξικοπηματίες του Πινοτσέτ είχε επιτέλους την κηδεία που του έπρεπε. Επτά ώρες χρειάστηκε η νεκρική πομπή, καλυμμένη με κόκκινα τριαντάφυλλα, προκειμένου να διασχίσει το κέντρο του Σαντιάγο συνοδεία χιλιάδων ανθρώπων κάθε ηλικίας. Ο Βίκτορ Χάρα «μπορεί τώρα να αναπαυτεί εν ειρήνη» είχε δηλώσει συγκινημένη η Σοσιαλίστρια Μισέλ Μπατσελέτ, ήδη πρόεδρος τότε της Χιλής. Αλλά η πραγματική ειρήνη θα έρθει αργότερα, μαζί με τη δικαιοσύνη. Τον Δεκέμβριο του 2012 και τον Ιανουάριο του 2013 η χιλιανή Δικαιοσύνη απήγγειλε κατηγορίες για την απαγωγή και τη δολοφονία του Βίκτορ Χάρα εις βάρος οκτώ πρώην στρατιωτικών. Πριν από μία εβδομάδα το Εφετείο του Σαντιάγο απήγγειλε κατηγορίες εις βάρος τριών ακόμη.

*«Κι αν είμαι ροκ», Βασίλης Παπακωνσταντίνου, σε στίχους Δώρας Σιτζάνη και μουσική Μάνου Λοΐζου