Η τηλεοπτική πολεμική μηχανή της Κίνας

Κίνα, τέλη της δεκαετίας του 1930. Ιαπωνικά στρατεύματα πολιορκούν ένα χωριό. Μια ομάδα νεαρών Κινέζων έχει στήσει ενέδρα. Καθώς ένα ιαπωνικό όχημα κατευθύνεται προς τη μεριά τους, οι κινέζοι αντάρτες ενεργοποιούν έναν αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό προκαλώντας μια εκτυφλωτική έκρηξη. Η βόμβα δεν σκότωσε όλους τους ιάπωνες στρατιώτες, οι οποίοι υπόσχονται να εκδικηθούν καθώς το επεισόδιο πλησιάζει στο τέλος του. Αλλά η αγωνία είναι μικρή. Ολοι γνωρίζουν ότι η Κίνα θα επικρατήσει.

Η συγκεκριμένη σκηνή είναι από την τηλεοπτική σειρά «Εχθρικά στρατεύματα στην πύλη του χωριού», μία από τις πολλές δεκάδες κατάφωρα αντι-ιαπωνικές πολεμικές σειρές που προβλήθηκαν φέτος στην Κίνα. Περίπου 100 αντι-ιαπωνικές ταινίες και 70 τηλεοπτικά προγράμματα γυρίστηκαν το 2013, σύμφωνα με το Ρόιτερ, το οποίο εκτιμά ότι το συγκεκριμένο είδος παραγωγών αντιστοιχεί στο 70% της αγοράς. Παρά τη μείωση του ενδιαφέροντος των τηλεθεατών, η νέα χρονιά δεν υπόσχεται μεγάλες αλλαγές.

Η κυβέρνηση διέταξε τους τηλεοπτικούς σταθμούς να αυξήσουν την προβολή «πατριωτικών» εκπομπών, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν τα αντι-ιαπωνικά δράματα. Η Κίνα έχει μακρά παράδοση στην παραγωγή πολεμικών ταινιών για προπαγανδιστικούς σκοπούς – δράματα κυρίως που αντλούν τη θεματολογία τους από τον βάναυσο πόλεμο κατά της Ιαπωνίας και στα οποία το-καλό-πολεμά-το-κακό. Κλασική ταινία του είδους είναι «Η σήραγγα του πολέμου» που γυρίστηκε το 1960, παρακολούθησαν δισεκατομμύρια Κινέζοι και παρουσιάζει τους πολυμήχανους κινέζους αντάρτες που καταφέρνουν να ξεγελάσουν τους ιάπωνες εισβολείς σκάβοντας ένα δίκτυο σηράγγων.

Τα τελευταία χρόνια, αυτές οι επικυρωμένες από την κυβέρνηση σειρές απογειώθηκαν εξαιτίας των κλιμακούμενων εντάσεων μεταξύ της Κίνας και της Ιαπωνίας και της στρατηγικής που ακολουθεί το Πεκίνο αναμοχλεύοντας τον εθνικισμό για εσωτερικούς πολιτικούς σκοπούς.

Με την κατάρρευση του κομμουνισμού, ο εθνικισμός έγινε η νέα ιδεολογία της Κίνας και η αντιπάθεια προς την Ιαπωνία αξιοποιήθηκε ως ένας τρόπος για την τόνωση του πατριωτικού ενθουσιασμού. Ενας κοινός εχθρός θεωρείται πως προωθεί την ενότητα και λειτουργεί ως  χρήσιμος πολιτικός αντιπερισπασμός σε μια περίοδο που η Κίνα επιβαρύνεται από εγχώρια δυσφορία και οικονομική ανασφάλεια.  

Η καλλιέργεια της λαϊκής καχυποψίας για την Ιαπωνία προσφέρει πολιτική κάλυψη και στον κινεζικό στρατό, ο οποίος επεκτείνει τις αεροπορικές και θαλάσσιες περιπολίες του σε ανησυχητικό βαθμό χρησιμοποιώντας ως άλλοθι μια ιαπωνική απειλή.

Η αύξηση των αντι-ιαπωνικών παραγωγών είναι αποτέλεσμα μιας επιχειρηματικής απόφασης που βασίζεται στα οικονομικά δεδομένα που καθορίζουν τις συμφωνίες με τους κρατικούς τηλεοπτικούς σταθμούς που λειτουργούν προς όφελος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Οι παραγωγοί παρουσιάζουν σειρές που στηρίζουν την κομματική γραμμή με αντάλλαγμα την απρόσκοπτη έγκρισή τους και συμφωνίες διανομής.

Το Κόμμα είναι προσκολλημένο στον πρώην εχθρό και οικονομικό αντίπαλό του. Είτε πρόκειται για μια ταινία ή για ένα έκτακτο δελτίο ειδήσεων ή ακόμη και για μια τηλεοπτική σειρά, όταν εμπλέκεται η Ιαπωνία είναι σίγουρο πως το μήνυμα έχει ελεγχθεί.   

Ο Philip J. Cunningham εργάστηκε στην τηλεοπτική και κινηματογραφική βιομηχανία της Κίνας και της Ιαπωνίας επί σειρά ετών