[Το άλλο πρόσωπο] Αντιπελεγρίνης

«Αρκούν τρεις καθηγητές για να χαθεί η πατρίδα». Η φράση αποδίδεται στον Οτο φον Μπίσμαρκ. Αραγε θα είχε την ίδια άποψη για την αποτελεσματικότητα των καθηγητών στη διοίκηση των πανεπιστημίων; Και πόσοι καθηγητές αρκούν για να καταστραφεί ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα; Το προβοκατόρικου χαρακτήρα ερώτημα επιβάλλει η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ο Θόδωρος Φορτσάκης έγινε πριν από μερικές ημέρες ο πρώτος πρύτανης στην ιστορία του ιδρύματος που ανέλαβε τα καθήκοντά του κατηγορώντας την προηγούμενη πρυτανική Αρχή για καμένη γη. Ο απερχόμενος Θεοδόσης Πελεγρίνης καθόταν στα δεξιά του και κοίταζε ανέκφραστος το κενό. Απέναντί του βρίσκονταν καμιά τριανταριά φοιτητές. «Αυτό είναι το πανεπιστήμιο που παραλαμβάνω» φώναζε ο νέος πρύτανης από το βήμα της αίθουσας τελετών των Προπυλαίων, ενώ οι εκπαιδευόμενοι της επαναστατικής γυμναστικής σκέπαζαν τη φωνή του με συνθήματα.

Σύμφωνα με τους έμπειρους του εκπαιδευτικού ρεπορτάζ, ο Φορτσάκης συγκαταλέγεται στους αυστηρούς πανεπιστημιακούς. Είναι επίσης ένας κλασικός συντηρητικός που έχει καλή χημεία με το Μαξίμου, όπως φάνηκε από την τοποθέτησή του στο Εποπτικό Συμβούλιο της ΝΕΡΙΤ, και καλές σχέσεις με την Εκκλησία – η ορκωμοσία του συνοδεύτηκε από αγιασμό. Αλλά έγινε και παρουσία των ίδιων φοιτητών που δύο ημέρες νωρίτερα δεν τον άφηναν να μιλήσει. Για τα ΕΑΑΚ και τα λοιπά οργισμένα νιάτα του πανεπιστημίου, ο Φορτσάκης δεν είναι παρά ένας μνημονιακός που τους καπελώθηκε με τον νόμο Διαμαντοπούλου επειδή οι ίδιοι δεν μπορούν πλέον να ψηφίζουν για την ανάδειξη του πρύτανη. Οι δηλώσεις Φορτσάκη περί ελέγχου στις εισόδους του κάμπους και η παρουσία των σεκιουριτάδων είναι γι’ αυτούς κόκκινο πανί.

Αν ο Πελεγρίνης ακολούθησε πολιτική κατευνασμού απέναντι στις δυναμικές μειοψηφίες, ο Φορτσάκης δείχνει διατεθειμένος να σπάσει αβγά. Θα το κάνει τόσο λόγω ιδιοσυγκρασίας όσο και γιατί η πολιτική Πελεγρίνη δεν απέδωσε. Αυτό σημαίνει, όμως, ότι το Πανεπιστήμιο Αθηνών θα ζήσει το δικό του θερμό φθινόπωρο, σ’ ένα παράλληλο σύμπαν με το θερμό φθινόπωρο της χώρας, και με υλικά την αποκατάσταση της τάξης που ευαγγελίζεται ο νέος πρύτανης, τον αγιασμό στην κατ’εξοχήν επικράτεια του ορθολογισμού, τις ελλείψεις στην εκπαιδευτική διαδικασία, την αμφισβήτηση της ελεύθερης διακίνησης ιδεών από εκείνους που υποτίθεται ότι την υπερασπίζονται, τους αιώνιους που περισσεύουν, τους διοικητικούς που λείπουν.

Η αλλαγή σκυτάλης στο ΕΚΠΑ έχει ενδεχομένως για πρώτη φορά τόσο έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά. Θυμίζει μετάβαση από ένα πολιτικό σύστημα σε ένα άλλο, σαν να τελείωσε ένα πείραμα λαϊκής δημοκρατίας για να αντικατασταθεί από κάποιον που δείχνει να πιστεύει στην Αρχή του ενός ανδρός. Στο τέλος της θητείας Φορτσάκη θα φανεί εάν η ρήση του Μπίσμαρκ βρίσκει εφαρμογή και στα πανεπιστήμια. Θα φανεί επίσης αν αρκούν δύο καθηγητές για να χαθεί ένα ίδρυμα – που μαζί με τον τέως υπουργό Παιδείας και καθηγητή Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο ή τον νυν υπουργό και καθηγητή Ανδρέα Λοβέρδο γίνονται μια χαρά τρεις.